Chi phí nguyên liệu, logistics và áp lực lạm phát đè nặng lên doanh nghiệp dệt may nửa cuối năm
Hầu hết các doanh nghiệp dệt may đã có đơn hàng đến tháng 11/2022, tuy nhiên ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đe dọa đến kết quả kinh doanh 6 tháng cuối năm.
Ảnh minh họa: Bộ Công Thương.
SSI Research vừa có báo cáo cập nhật triển vọng của các công ty ngành dệt may trong nước trong 6 tháng cuối năm 2022.
Doanh thu và biên lãi gộp sẽ thu hẹp trong nửa cuối năm
Cụ thể, các chuyên gia ước tính tăng trưởng doanh thu của các công ty sản xuất dệt may tại Việt Nam sẽ giảm tốc trong 6 tháng cuối năm 2022 và năm 2023.
Nguyên nhân vì khách hàng đã rút ngắn thời gian đặt trước đơn hàng (ngoại trừ kỳ nghỉ lễ trong quý IV) do lượng hàng tồn kho ở thị trường xuất khẩu ở mức cao và áp lực lạm phát. Trước đây, khách hàng thường đặt hàng trước 6 tháng thì nay chỉ đặt hàng trước 3 tháng.
Bên cạnh đó, các công ty cũng dự kiến chi phí sợi, vải, logistic và nhân công vẫn neo ở mức cao do giá dầu tăng và sự cạnh tranh trên thị trường lao động (chủ yếu với các nhà máy FDI). Điều này tác động tiêu cực đến toàn bộ chuỗi cung ứng hàng dệt may, từ nhà sản xuất đến nhà bán lẻ.
Vì thế mà biên lợi nhuận gộp của các công ty sản xuất trong nước tiếp tục bị thu hẹp, chuyên gia SSI Research nhận định. Hơn nữa, doanh thu và biên lợi nhuận có thể giảm sút nếu nền kinh tế Mỹ (thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam) suy yếu hoặc áp lực lạm phát cao hơn xảy ra trong 6 tháng cuối năm 2022 và năm 2023.
Trong 5 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam đạt 18,7 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ. Đặc biệt, hầu hết các công ty sản xuất hàng may mặc trong nước đều có đơn đặt hàng sản xuất đến tháng 11/2022 do sự chuyển dịch đơn đặt hàng hàng từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Chi phí vận chuyển và áp lực lạm phát đe dọa đến các doanh nghiệp dệt đang niêm yết
Mới đây, một số công ty ngành dệt may đã công bố kết quả kinh doanh những tháng đầu năm. Trong đó, CTCP Đầu tư và Thương mại TNG (Mã: TNG) ghi nhận doanh thu thuần 2.500 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ) và lợi nhuận ròng 87 tỷ đồng, tăng 58%. Với kết quả này, TNG đã thực hiện được 41% và 31% kế hoạch doanh thu và lợi nhuận cả năm.
Với tỷ trọng đơn hàng CMT cao (là đơn đặt hàng sản xuất may gia công của các công ty thời trang lớn nước ngoài cho các xưởng may mặc quần áo tại Việt Nam), chuyên gia đánh giá TNG chịu áp lực chi phí lạm phát ít hơn các công ty khác. Do đó, công ty có mức tăng trưởng lợi nhuận cao hơn so với các công ty cùng ngành trong giai đoạn này.
Còn với CTCP Dệt may – Đầu tư – Thương mại Thành Công (Mã TCM), 5 tháng đầu năm, công ty ghi nhận doanh thu thuần đạt 77,4 triệu USD và lợi nhuận ròng lần lượt đạt 4,4 triệu USD, lần lượt tăng 15% và 6% so với cùng kỳ, tương ứng 43% kế hoạch doanh thu và 41% chỉ tiêu lợi nhuận năm
Theo SSI Research, tương tự như May sông Hồng (Mã: MSH), TCM phải đối mặt với áp lực chi phí gia tăng trong 5 tháng đầu năm do chi phí nguyên liệu và vận chuyển tăng khiến biên lợi nhuận giảm.
Bên cạnh đó, nhà máy Vĩnh Long mới bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 4/2022, tuy nhiên hiện tại chỉ có 5 dây chuyền sản xuất (trong tổng số trên 29 dây chuyền) đang hoạt động do nhà máy đang gặp khó khăn trong việc thu hút lao động vì cạnh tranh về lương.
Nhìn chung, các chuyên gia kỳ vọng TNG sẽ tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh hơn các công ty sản xuất trong nước trong năm 2022 do nhu cầu tăng từ giờ đến cuối năm. TNG đang hoạt động hết công suất với 275 dây chuyền sản xuất.
Trong năm nay, công ty đang mở rộng thêm 43 dây chuyền mới để đáp ứng các đơn đặt hàng mới (công suất tăng 15% công suất). Với tỷ lệ đơn đặt hàng CMT cao, biên lợi nhuận của TNG sẽ ổn định hơn so với các công ty sản xuất FOB khác (hình thức xưởng sản xuất chỉ có nhiệm vụ sản xuất hàng hóa và vận chuyển đến điểm tập kết, bến cảng là hết trách nhiệm), các công ty phải đối mặt với chi phí vải và logistic ngày càng tăng. Tuy nhiên, nhu cầu đối với các đơn đặt hàng may mặc trong năm tới vẫn không chắc chắn.
Với Sợi Thế kỷ (Mã: STK), SSI Research dự đoán biên lợi nhuận gộp sẽ duy trì mức 18% như năm 2021 trong quý II này. STK hoàn toàn có thể chuyển việc tăng chi phí chip PET sang cho khách hàng. Tuy nhiên, do chi phí logistic tăng cao nên công ty phải chịu hoàn toàn mức tăng chi phí vận chuyển nguyên vật liệu nhập khẩu.
Mặc khác, trong trung hạn, nhu cầu về sợi tái chế vẫn tăng và chuyên gia đánh giá việc mở rộng công suất của STK sẽ là yếu tố hỗ trợ tăng thị phần.
Đánh giá về CTCP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex – Mã: GIL), chuyên gia nhận thấy công ty chỉ phụ thuộc vào một khách hàng lớn như Amazon là khá rủi ro, dù GIL đang thảo luận để gia hạn số lượng đơn đặt hàng cho Amazon vào tháng 7.
Tuy nhiên, GIL đang phát triển Khu công nghiệp Phú Bài tại Thừa Thiên Huế, nơi có vị trí đắc địa gần sân bay Phú Bài và có tổng diện tích 460 ha. GIL đã hoàn tất các thủ tục pháp lý cho khu công nghiệp và hiện đang trong quá trình giải phóng mặt bằng. GIL kỳ vọng mảng kinh doanh mới này sẽ tạo ra thu nhập từ năm 2023 trở đi.
Thiếu lao động, áp lực lạm phát tăng cao, doanh nghiệp dệt may khó tứ bề
Nhiều doanh nghiệp dệt may đang nỗ lực vượt khó sau đại dịch, ổn định sản xuất nhưng lại gặp trở ngại lớn vì thiếu lao động cùng với việc giá cả hàng hóa và lạm phát tăng cao đã ảnh hưởng không nhỏ đến ngành dệt may.
Doanh nghiệp tìm đủ mọi cách hút lao động vẫn không đủ
Từ đầu năm, ngành dệt may được dự báo sẽ có bước tăng trưởng mạnh mẽ nhờ các yếu tố phục hồi từ các thị trường xuất khẩu. Điều này phần nào được chứng minh ở con số tăng trưởng 23% so với cùng kỳ năm ngoái khi ngành hàng mang về khoảng 22 tỷ USD trị giá xuất khẩu trong nửa đầu năm.
Tuy nhiên, kết quả này vẫn không mang lại nhiều tín hiệu lạc quan cho các tháng tiếp theo bởi doanh nghiệp dệt may đang lo ngại diễn biến thị trường khó lường và những thách thức hậu COVID-19 vẫn còn đó, đặc biệt là về nguồn lao động.
Chia sẻ với người viết, ông Trần Như Tùng, Chủ tịch Công ty Cổ phần Dệt may – Đầu tư – Thương mại Thành Công, cho biết: “Số lượng lao động tại nhà máy Vĩnh Long đang biến động nhiều, trong khoảng 2.000 lao động vốn có thì hiện có khoảng 20% trong số đó dịch chuyển từ nhà máy này sang nhà máy khác”.
Đánh giá về nguyên nhân của sự dịch chuyển, theo ông Tùng, sau thời gian dịch COVID-19 hoành hành, người lao động có tâm lý định hình lại cuộc sống và muốn tìm một môi trường làm việc thoải mái, ít tăng ca và lương cao hơn so với ngành dệt may, suy nghĩ này khiến người lao động không còn mặn mà với công việc trước đây dù rằng các doanh nghiệp dùng nhiều chính sách giữ chân người lao động.
Tương tự, ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cũng cho biết lượng lao động tại nhà máy Bình Dương và Tây Ninh cũng biến động khoảng 15-20%, trong tổng số khoảng 2.500 lao động của công ty.
Đây là thực tế khó khăn của của nhiều nghiệp trong ngành dệt may khiến các đơn vị liên tục đăng tin tuyển dụng lao động với lương và phụ cấp cao cùng với nhiều ưu đãi hấp dẫn khác nhằm thu hút công nhân về làm việc.
Có thể kể đến như Công ty Cổ phần dệt may Gia Định đang tuyển dụng 300 lao động phổ thông, thợ may với mức lương 5,5 – 15 triệu đồng/tháng.
Ngoài lương, doanh nghiệp còn hỗ trợ các khoản phúc lợi khác như tiền xăng xe, thưởng chuyên cần, thuê phòng trọ, tiền gửi trẻ. Mức hỗ trợ tăng gần 200.000 đồng/tháng so với những lần thông báo tuyển dụng trước dịch.
Công ty Cổ phần dệt may Gia Định luôn đặt thông tin tuyển dụng trong trạng thái thường xuyên. (Ảnh chụp màn hình)
Cùng trong tình cảnh thiếu thốn nhân lực, để tuyển dụng đủ 2.000 công nhân may lấp đầy các chuyền sản xuất, Công ty TNHH Elite Long Thành (Đồng Nai) cũng đưa ra mức thu nhập từ 7-15 triệu đồng, tăng gần 2 triệu đồng so với lần tuyển dụng trước cùng các khoản phụ cấp chuyên cần, hỗ trợ tiền thuê trọ, đưa đón từ tỉnh lên, hỗ trợ tìm phòng trọ…nhưng vẫn không đủ chỉ tiêu.
Thông tin tuyển dụng lao động cập nhật trong tháng 10 năm ngoái của Công ty TNHH Elite Long Thành. (Ảnh chụp màn hình)
Đại diện Công đoàn công ty cho hay, sau giai đoạn dịch bệnh, hầu như doanh nghiệp có chung tình trạng thiếu lao động phổ thông. Ngoài ra, tỷ lệ lao động nghỉ việc tại doanh nghiệp nhiều đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ sản xuất các mặt hàng may mặc xuất khẩu qua các nước châu Âu.
“Công ty phải tổ chức đoàn đến các tỉnh Gia Lai, Đồng Tháp để tuyển lao động. Từ sau Tết đến nay, công ty đã tuyển dụng được khoảng 600 lao động nhưng vẫn thiếu công nhân may mặc để lấp đầy các chuyền sản xuất”, đại diện Công ty TNHH Elite Long Thành chia sẻ với báo Đồng Nai.
Lạm phát tăng cao khiến nhu cầu thị trường kém sắc
Với tình hình xuất khẩu khởi sắc trong những tháng đầu năm, nhiều doanh nghiệp đã có đơn đặt hàng sản xuất đến hết năm nay, song áp lực lạm phát lại đang trở thành lực cản cho nhu cầu tiêu thụ hàng may mặc tại các nước.
Chia sẻ với người viết, ông Thân Đức Việt, Tổng Giám đốc Tổng công ty May 10, cho hay các đơn hàng của doanh nghiệp đã kín đến hết quý III, thậm chí phủ đến quý IV và quý I năm sau đối với sản phẩm veston.
Tuy nhiên, ảnh hưởng kéo dài của dịch COVID-19 đối với chuỗi cung ứng khiến chi phí logistics vẫn ở mức cao, tắc nghẽn và thiếu hụt container vẫn chưa chấm dứt, đặc biệt cuộc xung đột Nga – Ukraine đang đẩy giá cả năng lượng, lương thực và chi phí khác giá tăng, dẫn đến lạm phát tại nhiều nước tăng cao.
Ông dẫn chứng ở Mỹ lạm phát tăng cao nhất 40 năm qua, ở Pháp liên tục tăng lãi suất, ở châu Âu cũng đang đối mặt tình hình lạm phát tăng cao. Trong khi đó, thị trường xuất khẩu chủ yếu của Tổng công ty May 10 là ở Mỹ, châu Âu và Nhật Bản nên khi lạm phát tăng, giá cả hàng hóa tăng cao, khiến người tiêu dùng chỉ tập trung vào mặt hàng thiết yếu, còn các mặt hàng khác như thời trang đều bị hạn chế hầu bao mua sắm.
Tình trạng này có thể kéo dài trong vài quý tới khiến lượng tiêu thụ sẽ giảm, tồn kho của các nhà nhập khẩu tăng lên và họ có thể điều chỉnh giảm hoặc huỷ đơn đột ngột.
“Bên cạnh đó, chi phí đầu vào như xăng dầu, nhiên liệu tăng cao và chưa có dấu hiệu bình ổn, điều này khiến giá thành sản xuất và biên lợi nhuận công ty có thể bị thu hẹp”, ông Việt cho hay.
Đây cũng là lo ngại của dệt may Thành Công khi cho rằng nhu cầu tiêu thụ hàng dệt may trong quý IV có thể chậm lại do Mỹ bắt đầu áp dụng Đạo luật Ngăn chặn lao động cưỡng bức người Ngô Duy Nhĩ (UFLPA) từ ngày 21/6, khiến các nhãn hàng chững lại trong việc đặt hàng.
“Họ không biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai nên tình hình đơn đặt hàng cũng bị giảm lại. Ví dụ trước kia họ có thể đặt 100.000 sản phẩm thì bây giờ chỉ đặt khoảng 70.000 sản phẩm vì sợ không bán được”, ông Trần Như Tùng cho hay.
Ông Trần Như Tùng, Chủ tịch TCM. (Ảnh: Như Huỳnh)
Điều này cũng vừa được Chủ tịch Hiệp hội dệt may Việt Nam (Vitas) xác nhận, các nhãn hàng sẽ phải dừng các đơn hàng có nguồn gốc vải từ bông Tân Cương (Trung Quốc) vì các dòng vải, sợi có xuất xứ từ nơi đây sẽ không thể được mua bán vào thị trường Việt Nam để xuất khẩu sang Mỹ. Và hiện tại đã có một số doanh nghiệp Việt Nam bị dừng đơn hàng.
Vì vậy, những ảnh hưởng của Đạo luật UFLPA có thể sẽ là một thách thức mới của các doanh nghiệp khẩu dệt may trong những tháng cuối năm.
Chuyên gia CTCP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) đánh giá trong bối cảnh hiện nay ngành dệt may vẫn có sự tăng trưởng tuy nhiên, nguồn nguyên liệu dệt may vẫn phụ thuộc phần lớn vào Trung Quốc nên chính sách đóng cửa của nước này sẽ có ảnh hưởng ít nhiều đến các doanh nghiệp dệt may, cũng như biên lợi nhuận của ngành.
Bên cạnh đó, việc thắt chặt chi tiêu ở Mỹ và EU cũng là một mối lo lớn. Thống kê của VDSC cho thấy lạm phát cả Mỹ ở ngành may mặc tăng khoảng 5% so với cùng kỳ, tồn kho hàng hóa của các nhà bán lẻ Mỹ đang ở mức cao, dẫn đến đơn hàng mua hàng của Mỹ sẽ giảm trong thời gian tới.
“Tuy nhiên, trong xu hướng chung, doanh nghiệp nào kiểm soát tốt chi phí có thể có tiềm năng tăng trưởng vượt bậc”, chuyên gia VDSC đánh giá.
Và để chống chọi với những khó khăn này, các doanh nghiệp cho biết mỗi đơn vị đều đang tích cực theo dõi diễn biến thị trường để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất cho phù hợp thực tế.
Đơn cử như Tổng công ty May 10, doanh nghiệp này đang tập trung việc quản trị đơn hàng, kế hoạch sản xuất phù hợp với biến động thị trường.
“Trước kia chúng tôi thường làm theo quý, theo tháng, còn giờ phải làm theo ngày theo tuần. Đây là điều bắt buộc doanh nghiệp phải linh hoạt bởi quý IV năm ngoái chúng tôi xây dựng kế hoạch 2022 với nhiều tín hiệu tích cực nhưng không ai nghĩ tháng 2, tháng 3 năm nay cuộc xung đột Nga – Ukraine xảy ra đã làm đảo lộn tình hình kinh tế thế giới, đặc biệt là giá cả hàng hóa và giá nguyên liệu đầu vào tăng”, ông Thân Đức Việt chia sẻ.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cho rằng phải luôn chuyển đổi, đa dạng hoá nguồn cung nguyên phụ liệu trong nước để chủ động về thời gian giao nhận, tiết kiệm chi phí vận chuyển; đồng thời thường xuyên đàm phán, tìm kiếm khách hàng, đơn hàng mới nhằm duy trì sản xuất thường xuyên và việc làm ổn định cho người lao động.
“Doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải tìm ra đơn hàng tại các thị trường khác để bù đắp vào khoảng trống do các nhãn hàng Mỹ để lại”, Chủ tịch Vitas Vũ Đức Giang khuyến nghị.
