Nhu cầu than toàn cầu tăng 1% vào năm 2024, lên mức cao nhất mọi thời đại là 8,77 tỷ tấn.
Báo cáo Than 2024 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy mức tiêu thụ than toàn cầu đã tăng gấp đôi trong ba thập kỷ qua. Ở đỉnh điểm của lệnh phong tỏa liên quan đến Covid-19, Đại dịch năm 2020, nhu cầu giảm sút đáng kể. Tuy nhiên, sự phục hồi từ những mức thấp đó, được củng cố bởi giá khí đốt cao sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine, đã dẫn đến sản lượng, tiêu thụ, thương mại và sản xuất điện đốt than kỷ lục trên toàn cầu trong những năm gần đây.
 |
| Nguồn: Báo cáo Than 2024 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) |
IEA dự báo sử dụng than thế giới sẽ đạt mức cao kỷ lục vào năm 2024, đánh dấu kỷ lục hàng năm thứ ba liên tiếp và tiếp tục đạt đỉnh vào năm 2027. Trung Quốc vẫn là nước tiêu thụ than lớn nhất toàn cầu, chiếm hơn 1/3 lượng than sử dụng trên thế giới. Ấn Độ và Indonesia cũng đang góp phần vào việc sử dụng, bù đắp cho sự suy giảm ở các nền kinh tế tiên tiến.
Báo cáo đưa ra, nhu cầu than toàn cầu tăng 1% vào năm 2024, lên mức cao nhất mọi thời đại là 8,77 tỷ tấn (Bt). Điều này thể hiện sự tăng trưởng chậm lại đáng kể so với những năm trước: tiêu thụ than toàn cầu tăng 7,7% vào năm 2021 khi phục hồi sau cú sốc Covid năm trước, tăng 4,7% vào năm 2022 và 2,4% vào năm 2023. Mặc dù tiêu thụ công nghiệp cũng tăng trong giai đoạn đó, ngành điện vẫn là động lực chính cho tăng trưởng nhu cầu than, với sản lượng điện từ than được dự đoán sẽ đạt mức cao nhất mọi thời đại là 10.700 terawatt-giờ. (TWh) vào năm 2024.
Ở cấp độ khu vực, nhu cầu than ở Trung Quốc tăng 1% vào năm 2024, Ấn Độ tăng trưởng nhu cầu trên 5% lên 1,3 Bt, mức mà trước đây chỉ có Trung Quốc mới đạt được. Tại Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ, nhu cầu than tiếp tục giảm nhưng với tốc độ chậm hơn đáng kể. Nó đang trên đà giảm lần lượt 12% và 5% trong năm nay, so với 23% và 17% vào năm 2023.
IEA dự báo sử dụng than thế giới sẽ đạt mức cao kỷ lục vào năm 2024, đánh dấu kỷ lục hàng năm thứ ba liên tiếp và tiếp tục đạt đỉnh vào năm 2027. Trung Quốc vẫn là nước tiêu thụ than lớn nhất toàn cầu, chiếm hơn 1/3 lượng than sử dụng trên thế giới. Ấn Độ và Indonesia cũng đang góp phần vào việc sử dụng, bù đắp cho sự suy giảm ở các nền kinh tế tiên tiến.
Báo cáo đưa ra: Nhu cầu than toàn cầu tăng 1% vào năm 2024, lên mức cao nhất mọi thời đại là 8,77 tỷ tấn (Bt). Điều này thể hiện sự tăng trưởng chậm lại đáng kể so với những năm trước: tiêu thụ than toàn cầu tăng 7,7% vào năm 2021 khi phục hồi sau cú sốc Covid năm trước, tăng 4,7% vào năm 2022 và 2,4% vào năm 2023. Mặc dù tiêu thụ công nghiệp cũng tăng trong giai đoạn đó, ngành điện vẫn là động lực chính cho tăng trưởng nhu cầu than, với sản lượng điện từ than được dự đoán sẽ đạt mức cao nhất mọi thời đại là 10.700 terawatt-giờ. (TWh) vào năm 2024.
Ở cấp độ khu vực, nhu cầu than ở Trung Quốc tăng 1% vào năm 2024, Ấn Độ tăng trưởng nhu cầu trên 5% lên 1,3 Bt, mức mà trước đây chỉ có Trung Quốc mới đạt được. Tại Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ, nhu cầu than tiếp tục giảm nhưng với tốc độ chậm hơn đáng kể. Nó đang trên đà giảm lần lượt 12% và 5% trong năm nay, so với 23% và 17% vào năm 2023.
 |
| Nguồn: Báo cáo Than 2024 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) |
Sau khi tăng hơn 1,2 tỷ tấn kể từ năm 2020, nhu cầu than toàn cầu sẽ ổn định trong ba năm tới, đạt khoảng 8,87 tỷ tấn vào năm 2027. Do tiến độ triển khai các công nghệ thu hồi, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) trong lĩnh vực này còn chậm, lượng khí thải carbon dioxide từ than dự kiến sẽ không giảm trong giai đoạn đó, dựa trên các chính sách hiện nay và xu hướng thị trường. Trong khi nhu cầu than ở các nền kinh tế tiên tiến tiếp tục giảm, sự sụt giảm này dự kiến sẽ được bù đắp bởi tăng trưởng ở một số nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, như Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam, nơi nhu cầu năng lượng bổ sung liên quan đến tăng trưởng kinh tế sẽ được đáp ứng bằng nhiều nguồn khác nhau, bao gồm cả than. Mặc dù sản lượng điện tái tạo ngày càng tăng, Ấn Độ dự kiến sẽ chứng kiến mức tăng sử dụng than lớn nhất trong những năm tới, do mức tiêu thụ từ ngành điện và công nghiệp. Tuy nhiên, như đã xảy ra trong 25 năm qua, Trung Quốc, quốc gia tiêu thụ than nhiều hơn 30% so với phần còn lại của thế giới cộng lại, sẽ tiếp tục xác định xu hướng toàn cầu.
Thương mại than quốc tế theo khối lượng dự kiến sẽ đạt mức cao mới mọi thời đại vào năm 2024, ở mức 1,55Bt. Tất cả các hạng mục đang trên đà lập kỷ lục mới về cả tốc độ tăng trưởng và sản lượng tổng thể, cụ thể là than nhiệt đường biển, than nhiệt tổng số, than luyện kim đường biển và tổng than luyện kim. Sau khi tăng nhẹ vào năm 2024 lên mức cao nhất mọi thời đại, nhu cầu than toàn cầu sẽ ổn định cho đến năm 2027. IEA dự đoán nhu cầu than sẽ dao động trong phạm vi hẹp. Trong khi tăng trưởng ở Ấn Độ và các nước ASEAN đối trọng với sự suy giảm ở Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ, Trung Quốc vẫn tiếp tục là nhân tố chính quyết định nhu cầu than toàn cầu.
Đáng chú ý, mới đây Trung Quốc đánh thuế than 15%, Mỹ bất ngờ chuyển hướng xuất khẩu
Đây một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Bắc Kinh nhằm đáp trả các chính sách thương mại của Mỹ.
Bộ Tài chính Trung Quốc tuần trước cho biết họ sẽ áp thuế 15% đối với than nhập khẩu từ Mỹ,. Đây một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Bắc Kinh nhằm đáp trả các chính sách thương mại của Mỹ và điều chỉnh lại các mối quan hệ kinh tế của nước này trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng bị chia cắt. Trong bối cảnh đó, Mỹ dự kiến sẽ đẩy mạnh xuất khẩu than sang Ấn Độ – nước nhập khẩu than lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc. Động thái này có thể làm giảm thị phần của Australia và Nga tại thị trường Ấn Độ.
Vasudev Pamnani, giám đốc I-Energy Natural Resources của Ấn Độ, cho biết: “Ba lô hàng của Mỹ lẽ ra sẽ đến Trung Quốc đã cập bến Ấn Độ và khoảng 10 lô hàng nữa đang chờ đợi. Đây là những lô hàng cỡ lớn và điều đó có thể kéo giá xuống thêm”. Phát biểu tại hội nghị Coaltrans Ấn Độ vào thứ Hai, ông Pamnani nhấn mạnh: “Việc nhập khẩu than của Mỹ nhiều hơn có thể có tác động đến Australia”.
 |
| Mỹ đang chuyển hướng xuất khẩu than sang các thị trường khác. Ảnh minh hoạ |
Xét về khối lượng, Mỹ chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng lượng than nhập khẩu của Trung Quốc. Tuy nhiên, giá trị các lô hàng than cốc – nguyên liệu chính cho ngành sản xuất thép – đã tăng gần 1/3, đạt 1,84 tỷ USD vào năm 2024.
Malcolm Roberts, giám đốc tiếp thị của Peabody Energy – công ty khai thác than lớn nhất Hoa Kỳ, cho biết trong một cuộc họp với các nhà phân tích vào tuần trước rằng nhiều lô hàng than của Mỹ có thể được chuyển đến Ấn Độ, trong khi Australia có thể gia tăng xuất khẩu sang Trung Quốc nhờ thuế quan mới.
Trong suốt thập kỷ qua, Australia đã là nhà cung cấp than cốc chủ yếu cho Ấn Độ, chiếm khoảng 80% tổng lượng nhập khẩu loại than này. Tuy nhiên, vào năm 2024, thị phần của Australia giảm xuống còn 62%, do sự cạnh tranh gia tăng từ Mỹ, Nga và Mozambique. Với những thay đổi về thương mại, Australia có thể lấy lại một phần thị phần ở Trung Quốc – thị trường chính mà nước này từng chiếm hơn 2/3 lượng than cốc nhập khẩu trước khi Trung Quốc áp lệnh cấm nhập khẩu không chính thức vào năm 2021. Hiện tại, Mông Cổ và Nga đang là hai nhà xuất khẩu than cốc lớn nhất sang Trung Quốc. Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy Mỹ chiếm 9% thị phần than cốc tại Trung Quốc vào năm 2024, trong khi Australia giữ 8% tổng lượng nhập khẩu loại than này.
