VCBS đề cập đến rủi ro nợ xấu có xu hướng gia tăng do sự đóng băng của thị trường bất động sản và tăng trưởng kinh tế chậm lại, tuy nhiên sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng.
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) vừa công bố báo cáo triển vọng ngành năm 2023, theo đó dự báo lợi nhuận ngành ngân hàng kém tích cực.
Tốc độ tăng trưởng tín dụng dự báo ở mức 13 – 15% trong năm 2023, trước áp lực từ các yếu tố vĩ mô lạm phát, tỷ giá và bất ổn chính trị trên thế giới vẫn tiếp diễn.
VCBS cho rằng các ngân hàng có phương án nhận chuyển giao bắt buộc sẽ được ưu tiên hạn mức tín dụng cao hơn trung bình ngành.
Ngoài ra, các ngân hàng giảm tỷ trọng nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường trái phiếu kém lạc quan và hạn mức tăng trưởng tín dụng hạn chế.
Nguồn: NHNN, NTHM, VCBS tổng hợp.
Khối phân tích cũng dự báo NIM điều chỉnh giảm từ quý IV/2022 đến nửa đầu 2023 do lãi suất huy động tăng nhanh và CASA tăng chậm lại.
Mức độ thu hẹp của NIM rõ ràng hơn ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ gặp khó khăn về thanh khoản, trong khi nhóm ngân hàng có lợi thế về CASA, tiếp cận được nguồn vốn offshore giá rẻ sẽ chịu ít áp lực hơn.
Báo cáo cũng đề cập đến nợ xấu có xu hướng gia tăng do sự đóng băng của thị trường bất động sản và tăng trưởng kinh tế chậm lại, tuy nhiên, theo VCBS, sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng.
Các ngân hàng có thể ghi nhận các khoản nợ xấu tăng nhanh trong 2023, áp lực trích lập dự phòng cao dần trong 6 tháng cuối năm 2022.
VCBS cho rằng nhóm ngân hàng có rủi ro ở thời điểm hiện tại là nhóm có tỷ trọng cho vay bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp cao, thứ hai là nhóm có tỷ lệ bao phủ nợ xấu thấp.
Báo cáo cho biết cuối quý III/2022, tỷ lệ nợ xấu nội bảng tăng lên 1,6% từ mức 1,4% trong quý IV/2021. Tỷ lệ nợ tái cơ cấu hầu hết đều ghi nhận giảm kể từ quý I/2022 nhờ khả năng trả nợ phục hồi khi nền kinh tế mở cửa trở lại. Tỷ lệ nợ ngoại bảng VAMC ở mức 0,8%, bao gồm khoảng 0,5% đến từ SCB. Chi phí tín dụng duy trì ở mức cao khi các ngân hàng tiếp tục tăng cường trích lập trước thời hạn cho các khoản nợ xấu tiềm tàng.
Việc gia hạn Nghị quyết 42 đến hết 31/12/2023 tiến tới xây dựng Luật xử lý nợ xấu được kỳ vọng sẽ tiếp tục là cơ chế giúp các ngân hàng khoanh nợ xấu, đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản tồn đọng và duy trì tỉ lệ nợ xấu nội bảng dưới mức 2%.
Nguồn: NHNN, NTHM, VCBS tổng hợp.
Các chuyên gia tại đây cũng dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành ngân hàng giảm tốc trong năm 2023 với tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 10%, trong đó có sự phân hóa về triển vọng lợi nhuận giữa các nhóm ngân hàng.
Nguồn: NHNN, NTHM, VCBS tổng hợp.
Nguồn: NHNN, NTHM, VCBS tổng hợp.
Điều gì đang chờ đợi ngành ngân hàng trong năm 2023?
Các chuyên gia của SSI cho rằng xu hướng chính sách sẽ là yếu tố cốt lõi tiếp tục định hướng hoạt động của hệ thống ngân hàng trong năm 2023, với tâm điểm vẫn là thị trường trái phiếu doanh nghiệp và bất động sản.
Trong báo cáo cập nhật về ngành ngân hàng năm 2023, Bộ phận phân tích CTCP Chứng khoán SSI (SSI Research) cho rằng xu hướng chính sách sẽ là yếu tố cốt lõi tiếp tục định hướng hoạt động của hệ thống ngân hàng trong năm 2023, với tâm điểm vẫn là thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) và bất động sản.
Theo đó, một trong những quy định chính có thể tác động đến triển vọng lợi nhuận của ngành ngân hàng là việc thông qua dự thảo sửa đổi Nghị định 65.
Với quyết tâm chính trị nhằm hỗ trợ sự ổn định của hệ thống ngân hàng, có khả năng quá trình tái cơ cấu và lành mạnh hóa thị trường TPDN sẽ được thực hiện theo cách thức có thể đạt được tình trạng “hạ cánh mềm”, tất nhiên với điều kiện cần những hỗ trợ hơn nữa về mặt chính sách.
Do đó, trong kịch bản cơ sở, công ty chứng khoán đưa ra giả định thị trường TPDN sẽ hạ cánh mềm trong năm 2023 với việc Dự thảo sửa đổi Nghị định 65 được ban hành. Điều này sẽ giúp cho cả ngân hàng và các chủ đầu tư bất động sản có thêm thời gian giải quyết vấn đề của mình.
Nguồn: các ngân hàng, SSI Research.
Yếu tố thuận lợi sẽ đến từ các chính sách hỗ trợ thanh khoản và xu hướng lãi suất ổn định
Trong kịch bản cơ sở, SSI giả định hoạt động tái cấu trúc thị trường TPDN sẽ được diễn ra với tốc độ thích hợp để duy trì sự ổn định của hệ thống, tình hình thanh khoản có thể không bị căng thẳng như trong giai đoạn tháng 10 – 11/2022 do quan điểm hài hòa hơn từ các nhà hoạch định chính sách. Theo đó, mặt bằng lãi suất có thể sẽ không tăng mạnh trong năm 2023.
Nhóm phân tích cho rằn các yếu tố hỗ trợ thanh khoản và lãi suất VND sẽ đến từ giải ngân đầu tư công mạnh hơn, qua đó một phần lượng bị ứ đọng của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng (khoảng 380.000 tỷ đồng tại ba ngân hàng quốc doanh) sẽ được giải tỏa; cân đối cung và cầu ngoại tệ tốt hơn và chương trình cấp bù lãi suất được đẩy mạnh.
Mặt khác, các yếu tố tiêu cực sẽ bao gồm áp lực tăng lãi suất USD do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể thực hiện thêm một số đợt tăng lãi suất nữa; số dư huy động vốn đang thấp hơn dư nợ tín dụng vào cuối năm 2022; một số yêu cầu về các tỷ lệ an toàn hoạt động (LDR, MLTL,…) và lượng TPDN đến hạn trong năm 2023.
Theo đó, ước tính khoảng 185.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp (không bao gồm trái phiếu ngân hàng) sẽ đến hạn trong năm 2023, phần lớn trong số đó đến hạn vào tháng 1, tháng 5- tháng 8 và tháng 12. Điểm thú vị là con số này đã giảm 24% trong năm tuần qua do hoạt động mua lại mua lại trái phiếu trước hạn của các doanh nghiệp.
Nhìn chung, xu hướng chính sách sẽ là yếu tố quyết định xem cán cân nghiêng về phía tích cực hay tiêu cực. Với điều kiện có sự hỗ trợ kịp thời từ Ngân hàng Nhà nước về thanh khoản, cùng với sự điều hành linh hoạt liên quan đến các tỷ lệ an toàn hoạt động và Nghị định 65 sửa đổi, tình hình thanh khoản có thể cải thiện so với 6 tháng cuối năm 2022.
Tuy nhiên, nhóm phân tích cho rằng chỉ khi các đợt tăng lãi suất của Fed kết thúc thì lãi suất VND trong nước mới có thể hạ nhiệt, có thể là trong nửa cuối năm 2023. Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động có khả năng thu hẹp so với năm 2022, lần lượt ở mức 12-14% và 10-12%.
Nguồn: các ngân hàng, SSI Research.
