MBAz.net – Số dư tiền gửi tính đến cuối quý 2/2024 đạt 94.100 tỷ đồng, giảm so với khoảng 100.000 tỷ đồng cuối quý 1/2024. Tuy nhiên, con số này vẫn nhỉnh hơn so với kỷ lục cũ được thiết lập quý 4/2021 là 92.100 tỷ đồng…
Thống kê của FiinTrade từ báo cáo tài chính quý 2/2024 của 62 công ty chứng khoán đại diện 99% quy mô vốn chủ sở hữu của toàn ngành cho thấy số dư tiền gửi của nhà đầu tư chứng khoán giảm lần đầu tiên sau 4 quý gia tăng mạnh mẽ trước đó từ Q2/2023 đến Q1/2024, cho dù số lượng tài khoản nhà đầu tư cá nhân mở mới duy trì tăng.
Gần 4 tỷ USD đang nằm chờ mua ở các công ty chứng khoán
Theo đó, số dư tiền gửi tính đến cuối quý 2/2024 đạt 94.100 tỷ đồng tương đương gần 4 tỷ USD, giảm so với khoảng 104.000 tỷ đồng cuối quý 1/2024. Tuy nhiên, con số này vẫn đang nằm ở mức cao so với kỷ lục cũ được thiết lập quý 4/2021 là 92.100 tỷ đồng.
Trong quý 2/2024, nhà đầu tư cá nhân mua ròngd 39,6 nghìn tỷ đồng trên HOSE, vượt xa phần dư nợ margin tăng thêm trong cùng quý (22,6 nghìn tỷ đồng). Danh mục mua ròng của nhà đầu tư cá nhân chủ yếu là các cổ phiếu đầu ngành và/hoặc vốn hóa lớn mà chịu áp lực bán ròng của khối ngoại, tập trung ở nhóm Vingroup (bao gồm VHM, VRE, VIC), Ngân hàng (STB, MSB, VCB, CTG, HDB, BID), Chứng khoán (VND, VCI, SSI), FPT, VNM, GAS, DGC.
Dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ (margin) đạt gần 218,9 nghìn tỷ đồng tại thời điểm 30/6/2024, tăng +53,4% so với cùng kỳ năm 2023 và +11,5% so với cuối quý 1/2024. Đây là mức dư nợ cho vay margin cao nhất trong lịch sử.
Đáng chú ý, dư nợ cho vay margin tăng thấp hay thậm chí giảm ở nhóm công ty chứng khoán có tệp khách hàng cá nhân lớn (bao gồm công ty chứng khoán VPS, VPBank, MBS…) trong khi tăng mạnh ở nhóm phục vụ khách hàng tổ chức (bao gồm HCM).
Tỷ lệ đòn bẩy (Tỷ lệ giữa Margin/Tổng vốn hóa): bất ngờ bật tăng lên mức 9,4% tại thời điểm cuối quý 2/2024 từ mức 8,5% của quý 1 trước đó. Cụ thể, quy mô vốn hóa (tính theo tỷ lệ free-float) giảm nhẹ (-1,4 nghìn tỷ đồng) trong khi dư nợ cho vay tăng mạnh (+22,6 nghìn tỷ đồng).
Tỷ lệ dư nợ margin/Giá trị giao dịch bình quân: nhích nhẹ lên mức 10,4 lần, nhưng vẫn ở mức thấp so với giai đoạn thanh khoản sôi động (11-12,6 lần), chủ yếu do thanh khoản cải thiện không đáng kể và gần như đi ngang trong quý 2 (không đồng pha với diễn biến về dư nợ cho vay margin).
Tỷ lệ dư nợ margin/Tổng vốn chủ sở hữu: tăng quý thứ 6 liên tiếp và đạt 0,88 lần tại thời điểm 30/6/2024, thấp hơn đáng kể so với mức 1,2 lần tại thời điểm cuối quý 1/2022. Điều này cho thấy dư địa đẩy mạnh nghiệp vụ cho vay margin vẫn còn khá nhiều nếu chỉ xét trên quy mô vốn chủ sở hữu.
Tuy nhiên, việc đáp ứng tỷ lệ dư nợ margin/tổng vốn chủ sở hữu chỉ là điều kiện cần và điều kiện đủ để công ty chứng khoán có thể đẩy mạnh mảng cho vay margin đó là phải còn nguồn để cho vay. Theo báo cáo tài chính, nguồn vốn chủ của công ty chứng khoán cũng được phân bổ khá nhiều vào các mảng kinh doanh khác, trong đó có hoạt động Tự doanh (cổ phiếu, trái phiếu, giấy tờ có giá…). Do đó, dư địa về nguồn vốn để đẩy mạnh cho vay margin, trên thực tế, không còn nhiều.
Bình luận về con số margin trên thị trường, các chuyên gia của Công ty FITD cho rằng margin tăng nhưng không căng, xu hướng tăng vẫn còn tiếp diễn trong thời gian tới. Lượng margin tăng chủ yếu đến từ nhu cầu của nhóm nhà đầu tư là các ông chủ doanh nghiệp và các ngân hàng, trong khi không tới từ nhu cầu cá nhân. Tuy nhiên, điều này có thể gây rủi ro cho thị trường như tạo hiệu ứng tâm lý chung toàn thị trường về margin.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Nghiên cứu và Phân tích của Chứng khoán Yuanta cho rằng quy mô vốn chủ sở hữu tăng lên dẫn đến nhà đầu tư được vay nhiều hơn so với thời điểm 2021 khi đó các công ty chứng khoán chưa tăng nhiều vốn chủ, vốn điều lệ. Đoạn này margin thị trường chưa tăng full ở các công ty chứng khoán nên dư địa cho vay thêm rất nhiều.
“Đặc biệt, danh mục cho vay margin ở công ty chứng khoán bây giờ rất lành, trước đây dư nợ căng nhất chủ yếu ở bất động sản, đây là nhóm rủi ro nhưng bây giờ dư nợ ở các công ty bất động sản không nhiều, không ai dám cho vay, danh mục margin công ty chứng khoán chủ yếu là cho vay nhóm sản xuất, ngân hàng.
Margin thậm chí còn lên cao nữa chứ không chỉ thấp ở mức này, còn lập kỷ lục nữa nhưng rất lành, không phải lúc để lo”, ông Minh nhấn mạnh.
Margin ước tính 215 ngàn tỷ đồng đến hết quý 2/2024, dư địa vẫn còn 280 ngàn tỷ
Thống kê từ VnEconomy cho thấy, tính đến thời điểm cuối tháng 6/2024, dư nợ margin trên 70 công ty chứng khoán theo dõi ước tính hơn 215.000 tỷ đồng, con số này tăng mạnh 23.000 tỷ đồng so với thời điểm cuối quý 1/2023 và cũng là kỷ lục cho vay margin trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Một số công ty ghi nhận cho vay margin lớn như TCBS, dư nợ cho vay margin thời điểm cuối quý 2 là 24.693 tỷ đồng tương đương với vốn chủ sở hữu 24.642 tỷ đồng và nằm trong ngưỡng an toàn so với quy định 2,0 lần margin/vốn chủ sở hữu.
Tương tự, VPS cho vay 11.638 tỷ đồng vượt vốn chủ sở hữu 9.868 tỷ nhưng con số này giảm đáng kể so với quý trước 12.000 tỷ đồng.
Một số công ty chứng khoán cũng ghi nhận lượng cho vay margin giảm so với quý trước như VCI giảm từ 8.572 tỷ đồng còn 7.900 tỷ đồng và chỉ bằng 89% so với vốn chủ sở hữu, room cho vay margin vẫn còn lớn. ACBS cũng cho vay bằng 84% vốn chủ sở hữu dù lượng cho vay đã tăng đáng kể.
Chứng khoán SSI cho vay tăng hơn 3.000 tỷ đồng so với thời điểm cuối quý 1/2024 nhưng cũng chỉ bằng 84% vốn chủ sở hữu. VPBankS dư nợ cho vay bằng 55% vốn chủ sở hữu. Chứng khoán KIS và SHS dư nợ cho vay còn giảm…
MBS dư nợ cho vay trên vốn chủ sở hữu cũng chỉ đạt 160%.
Như vậy, so với ngưỡng quy định là 2,0 lần, tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu vẫn ở mức thấp cho thấy tiềm năng cho vay margin vẫn còn rất lớn.
Tại thời điểm cuối quý 1/2024, room cho vay margin còn lại khổng lồ 300.000 tỷ đồng, theo thống kê từ FiinTrade. Như vậy, nếu trừ đi con số tăng thêm 23.000 tỷ đồng, room cho vay margin vẫn còn ở mức khủng 280.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, số dư tiền gửi tính đến cuối quý 2 cũng ở mức gần 10.000 tỷ đồng.
Bình luận về con số margin trên thị trường, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Nghiên cứu và Phân tích của Chứng khoán Yuanta cho rằng lượng margin tăng một phần quy mô nhà đầu tư tăng, số lượng nhà đầu tư vay tăng lên.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại các công ty chứng khoán đã tăng vốn đáng kể. Vấn đề nhà đầu tư đang quan ngại margin tăng cao nhưng thanh khoản mất hút mà VN-Index lại không lên. Tuy nhiên, không thể so với thời điểm 2021, VN-Index khi đó margin tăng mạnh lỡ đỉnh 1.500 vì bây giờ số lượng nhà đầu tư tăng lên rất nhiều. Số lượng tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư tiếp tục tăng trưởng, đạt hơn 8 triệu tài khoản vào cuối tháng 6/2024.
Cũng theo ông Minh, quy mô vốn chủ sở hữu tăng lên dẫn đến nhà đầu tư được vay nhiều hơn so với thời điểm 2021 khi đó các công ty chứng khoán chưa tăng nhiều vốn chủ, vốn điều lệ. Đoạn này margin thị trường chưa tăng full ở các công ty chứng khoán nên dư địa cho vay thêm rất nhiều.
“Đặc biệt, danh mục cho vay margin ở công ty chứng khoán bây giờ rất lành, trước đây dư nợ căng nhất chủ yếu ở bất động sản, đây là nhóm rủi ro nhưng bây giờ dư nợ ở các công ty bất động sản không nhiều, không ai dám cho vay, danh mục margin công ty chứng khoán chủ yếu là cho vay nhóm sản xuất, ngân hàng.
Margin thậm chí còn lên cao nữa chứ không chỉ thấp ở mức này, còn lập kỷ lục nữa nhưng rất lành, không phải lúc để lo”, ông Minh nhấn mạnh.
Lý giải về phiên bán tháo sáng nay, theo ông Minh, chủ yếu do áp lực từ thị trường chứng khoán Mỹ, cùng với tiết lộ hậu trường Tổng thống Biden rút lui, nếu ông Trump lên thì nhà đầu tư lo ngại sẽ nhiều rủi ro hơn cho chứng khoán. Tuy nhiên, những thông tin này sẽ sớm phản ánh vào giá và quan điểm là thị trường vẫn đi lên trong trung và dài hạn.
Về mặt định giá, VnDirect cho rằng thị trường đang được định giá hấp dẫn. P/E của VN-Index hiện vẫn ở mức hợp lý do đang giao dịch ở mức thấp hơn 2,8% so với P/E trung bình 5 năm và kỳ vọng tăng trưởng EPS sẽ cải thiện vào năm 2024. Dự báo P/E 2024 của VN-Index đạt khoảng 13 lần. Định giá theo P/B hấp dẫn với P/B hiện tại ở mức 1,7x chiết khấu 18,6% so với P/B trung bình 5 năm.
VnDirect duy trì dự phóng lợi nhuận các công ty niêm yết trên HOSE sẽ tăng trưởng 18% trong năm 2024. Dự báo VN-Index đạt 1.330 – 1.350 điểm cuối năm 2024, tăng 19% so với cùng kỳ, 14,2x P/E với kỳ vọng lợi nhuận thị trường tăng trưởng 18%.
Cho năm 2025, VnDirect dự báo Fed dự kiến 3 lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025; Sức mạnh đồng USD Chỉ số DXY suy yếu theo xu hướng cắt giảm lãi suất của FED. Trong nước, tăng trưởng kinh tế tiếp tục cải thiện. Dự báo GDP của Việt Nam tăng trưởng 6,5-7,0% trong năm 2025, động lực tăng trưởng đến từ tiêu dùng nội địa và đầu tư khu vực tư nhân.
Dự báo lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE sẽ tăng trưởng từ 15-17% trong 2025 nhờ xu hướng cải thiện tích cực của nền kinh tế. VN-Index sẽ đạt 1.580 – 1.600 điểm cuối năm 2025, (14,8x P/E; ~ tương đương P/E trung bình 5 năm), dư địa tăng trưởng của VN-Index là 17- 18,5%.
Theo: Vneconomy
