Việc Fed hạ lãi suất có thể tạo ra tâm lí lạc quan nhất thời trên thị trường chứng khoán nhưng nó cũng báo hiệu nền kinh tế đang chuyển biến xấu, cần được kích thích. Số liệu lịch sử cho thấy trong giai đoạn Fed hạ lãi suất, thị trường chứng khoán giảm chứ không tăng.
Chủ tịch Fed Jerome Powell đã đặt nền móng cho việc cắt giảm lãi suất, nhưng từ chối đưa ra chỉ dẫn cụ thể về thời điểm hoặc mức độ điều chỉnh.
“Đã đến lúc để điều chỉnh chính sách”, lãnh đạo Fed phát biểu tại cuộc họp thường niên của Fed ở Jackson Hole, Wyoming. “Hướng đi đã rõ ràng, và thời điểm cũng như tốc độ cắt giảm lãi suất sẽ phụ thuộc vào dữ liệu sắp tới, triển vọng cũng như sự cân bằng về rủi ro”.
Chủ tịch Fed Jerome Powell
|
Trong khi thị trường đang chờ đợi hướng đi của chính sách tiền tệ, ông Powell tập trung nhiều vào việc nhìn lại những nguyên nhân gây ra lạm phát dẫn đến một loạt 13 đợt tăng lãi suất quyết liệt từ tháng 3/2022 đến tháng 7/2023.
Tuy nhiên, ông cũng ghi nhận tiến triển trong việc kiểm soát lạm phát và nói rằng Fed giờ đây có thể chuyển sự tập trung sang mục tiêu còn lại là toàn dụng lao động.
“Lạm phát đã giảm đáng kể. Thị trường lao động không còn quá nóng, và các điều kiện hiện tại ít căng thẳng hơn so với thời kỳ trước đại dịch. Sự hạn chế về nguồn cung cũng dần bình thường trở lại”, ông Powell cho biết.
Bài phát biểu được đưa ra trong bối cảnh lạm phát đang hướng về mục tiêu 2% của Fed. Trong tháng gần nhất, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân lõi (PCE lõi) – thước đo lạm phát yêu thích của Fed – tăng 2.5% so với cùng kỳ, giảm từ 3.2% một năm trước và thấp hơn nhiều so với mức đỉnh trên 7% vào tháng 6/2022.
Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ lên 4.3%. Tuy nhiên, Powell cho rằng sự gia tăng thất nghiệp là do nhiều cá nhân tham gia vào lực lượng lao động và tốc độ tuyển dụng chậm lại, chứ không phải do gia tăng sa thải hoặc suy giảm chung trên thị trường lao động.
Powell nhấn mạnh: “Mục tiêu của chúng tôi là khôi phục ổn định giá cả, đồng thời duy trì thị trường lao động mạnh mẽ, tránh sự tăng vọt về thất nghiệp – vốn là đặc trưng của các giai đoạn giảm phát trước đây”.
Ông cam kết rằng “Fed sẽ làm mọi thứ có thể” để đảm bảo thị trường lao động tiếp tục mạnh mẽ và tiến trình kiểm soát lạm phát được duy trì.
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng mạnh khi Powell phát biểu trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ giảm mạnh.
Tính tới lúc 21h45 ngày 23/08 (giờ Việt Nam), chỉ số Dow Jones Industrial Average đã tăng mạnh 381 điểm, tương đương 0.9%, trong khi S&P 500 và Nasdaq Composite cũng ghi nhận mức tăng lần lượt là 1.1% và 1.7%.
Phản ứng của thị trường là tức thì và mạnh mẽ. Các cổ phiếu công nghệ dẫn đầu đà tăng, với Nvidia và Tesla cùng tăng khoảng 4%, trong khi Advanced Micro Devices tăng hơn 2%. Sự lạc quan này dựa trên kỳ vọng rằng môi trường lãi suất thấp hơn sẽ đặc biệt có lợi cho lĩnh vực công nghệ. Đáng chú ý, các cổ phiếu vốn hóa nhỏ cũng hưởng lợi đáng kể, với chỉ số Russell 2000 tăng hơn 2%.
Lãi suất giảm có thực sự giúp cổ phiếu đi lên?
Nhiều nhà phân tích cho rằng giảm lãi suất sẽ giúp cho nhà đầu tư thêm hưng phấn và thị trường cổ phiếu thêm sôi động, nhưng rồi sẽ đến lúc nhà đầu tư nhận ra rằng lãi suất giảm là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đi xuống.
Tùy vào biến động của nền kinh tế, Fed có thể xem xét cắt giảm lãi suất từ 2 đến 4 lần trong năm nay. Nếu giảm tới 4 lần chứng tỏ Fed đang hoảng loạn và sẽ có tác động rất xấu tới giá cổ phiếu.
Động thái này của Fed có thể khiến tâm lí thị trường lạc quan tức thời, nhưng điều quan trọng là thị trường sẽ phản ứng thế nào sau đó. Trái ngược với nhận định của nhiều “chuyên gia”, ông Bert Dohmen cho rằng khi Fed giảm lãi suất là lúc nhà đầu tư nên bán cổ phiếu chứ không phải mua thêm.
Nhìn vào dữ liệu lịch sử, có thể thấy lần cắt giảm lãi suất đầu tiên thường là khởi nguồn cho một giai đoạn thị trường gấu (giá giảm trên 20% từ đỉnh) nghiêm trọng. Khi Fed ngừng giảm lãi suất, đó lại là đáy của thị trường và là lúc nhà đầu tư nên mua thêm.
Theo dữ liệu của Bob Prechter từ Elliott Wave International, khi Fed giảm lãi suất, chỉ số S&P 500 cũng xuống sâu. Khi lãi suất đi ngang hoặc đi lên, chỉ số cổ phiếu lại tăng mạnh. Diễn biến này trái ngược hoàn toàn với những nhận định mà các nhà đầu tư thường nghe.
Diễn biến chỉ số S&P 500 trong giai đoạn Fed thay đổi lãi suất. Nguồn: Forbes, Elliott Wave International.
Muốn thành công trên thị trường, nhà đầu tư không thể chỉ nhìn vào các thước đo quá khứ như P/E mà phải phân tích được hiện tại và đánh giá được tương lai. Muốn làm được điều này, nhà đầu tư nên nhìn vào các số liệu kinh tế và thị trường tín dụng của khu vực tư nhân, không phải của nhà nước.
Một trong các thước đo kinh tế quan trọng nhất là chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI). Chỉ số PMI vừa được công cố tại Chicago và New York có giá trị dưới 50, cho thấy hoạt động sản xuất có dấu hiệu “thu hẹp”, hay nói cách khác là báo hiệu “suy thoái”.
Ông Dohmen cho rằng chỉ số PMI này có ý nghĩa hơn nhiều so với các thống kê của chính phủ vì nó đến từ các doanh nghiệp, không phải các quan chức nhà nước quan liêu.
Chỉ số PMI tháng 5 của Trung Quốc (công bố ngày 23/7) chỉ đạt 49,4 điểm, tức là cũng rơi vào vùng suy thoái. Nên nhớ Trung Quốc từng được coi là động lực của tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Chỉ số PMI của khu vực EU công bố hôm 24/7 còn bi quan hơn, thậm chí là mức thấp nhất trong 7 năm qua. Hầu như tất cả đều đang cho thấy dấu hiệu suy thoái kinh tế đang đến gần, do vậy mà Fed và các ngân hàng trung ương mới tính chuyện giảm lãi suất.
“Khi thị trường đang lập đỉnh và hầu như tất cả mọi người đều lạc quan về triển vọng sắp tới, chọn vị thế trái ngược thường mang lại quả ngọt”, ông Dohmen nhấn mạnh.
