Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) trong tháng 12/2022, sản xuất thép xây dựng đã có sự phục hồi so với các tháng trước. Cụ thể, sản lượng thép xây dựng sản xuất trong tháng 12/2022 đạt 884.340 tấn, tăng 29,5% so với tháng trước nhưng giảm 12% so với tháng 12/2021.
Cũng trong tháng này, bán hàng đạt hơn 1 triệu tấn, tăng 17,5% so với tháng trước và xấp xỉ mức cùng kỳ năm 2021. Trong đó, xuất khẩu thép xây dựng đạt 123.316 tấn, tăng 26,5% so với tháng 12/2021.
Tính chung cả năm 2022, sản xuất thép xây dựng đạt 12,1 triệu tấn, giảm 2% so với năm 2021. Bán hàng thép xây dựng đạt 12,2 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2021, trong đó xuất khẩu đạt 2,1 triệu tấn, giảm 3%.
VSA cho biết các nhà máy có kết quả kinh doanh giảm sút do cạnh tranh về giá bán và thị phần, hiện nay đã tạm ngưng việc giảm giá bán. Điều này khiến thị trường bình ổn hơn trước, thúc đẩy việc tiêu thụ và từng bước tái tạo tồn kho.
Một số các động thái hiệu chỉnh giá thép cuộn/thép cây hoặc CB4, CB5/CB3 của các nhà máy thể hiện việc tăng giá và cơ cấu giá theo chủng loại đang được tiến hành từng bước.
Tuy nhiên, các nhà thương mại hạn chế mua vào, giao dịch kém đi, chủ yếu nhắm đến việc thu hồi công nợ cuối năm. Các nhà máy đều gặp khó khăn do tồn kho cao ở mức giá cao và đối diện mức lỗ lớn hàng tháng.
Theo số liệu của Tập đoàn Hòa Phát, sản lượng bán hàng thép xây dựng của doanh nghiệp này trong năm 2022 đạt 4,2 triệu tấn, tăng 10% so với năm 2021 và đóng góp 59% trong tổng sản lượng thép các loại. Trong đó, xuất khẩu thép xây dựng đóng góp gần 1,2 triệu tấn.
Về thị phần, Tập đoàn Hòa Phát tiếp tục khẳng định vị trí số 1 Việt Nam về thép xây dựng, chiếm gân 35% tiêu thụ xây dựng thép cả nước.
Ngành thép nhập siêu gần 4 tỷ USD trong năm 2022
Cán cân thương mại ngành thép nghiêng về nhập siêu
Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) năm 2022, kim ngạch xuất khẩu thép của Việt Nam đạt 8 tỷ USD, trong khi nhập khẩu lên tới 11,9 tỷ USD. Như vậy, cán cân thương mại ngành thép năm 2022 nghiêng về nhập siêu 3,9 tỷ USD.
Cụ thể, trong tháng 12/2022, xuất khẩu thép thành phẩm của Việt Nam đạt 823.000 tấn, tương đương 584 triệu USD, tăng 40% về lượng và tăng 24% về giá trị so với tháng trước. Song so với cùng kỳ năm 2021, sản lượng và giá trị xuất khẩu lần lượt giảm 9% và 39%.
Tính chung năm 2022, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 8,4 triệu tấn thép, tương đương gần 8 tỷ USD, giảm 36% về lượng và giảm 32% về giá trị so với năm 2021.
Thị trường xuất khẩu thép chủ yếu của thép Việt Nam là khu vực ASEAN chiếm 36,2%; EU chiếm 18,4%; Mỹ chiếm 10,5%; Hàn Quốc chiếm 6,8% và Hồng Kông (Trung Quốc khoảng 4,1%.
VSA nhận định đây là kết quả của việc phát triển đa dạng xuất khẩu sản phẩm và linh hoạt cơ cấu thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp Việt.
(Nguồn: VSA)
Ở chiều ngược lại, trong tháng 12/2022, nhập khẩu thép thành phẩm vào Việt Nam đạt 946.000 tấn, tương đương 811 triệu USD, giảm 2% về lượng nhưng ngang mức về trị giá so với tháng trước. So với cùng kỳ năm 2021, sản lượng nhập khẩu thép tăng 4% song giá trị lại giảm 21%.
Tính chung năm 2022, nhập khẩu thép thành phẩm các loại về Việt Nam khoảng 11,7 triệu tấn với trị giá hơn 11,9 tỷ USD, giảm 6% về lượng nhưng tăng 3% về giá trị so với năm 2021.
Các quốc gia cung cấp thép chính cho Việt Nam bao gồm Trung Quốc khoảng 41,6%; Nhật Bản chiếm 15%; Hàn Quốc chiếm 12,2%; Đài Loan chiếm 8,8% và Ấn Độ khoảng 6,5%.
(Nguồn: VSA)
Rủi ro phòng vệ thương mại vẫn thường trực
Thống kê của VSA cho thấy trong năm 2022, Việt Nam tiến hành rà soát cuối các vụ việc như AD02, AD01, AD04 và SG04. Trong đó, khởi xướng điều tra 9 vụ việc phòng vệ thương mại liên quan đến các sản phẩm thép nhập khẩu vào Việt Nam.
Ngược lại, có ba vụ kiện liên quan đến thép xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó hai vụ Mỹ kiện chống lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại đối với ống thép và thép dây không gỉ; một vụ Mexico kiện chống bán phá giá với thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam.
Tại tọa đàm “Rủi ro và giải pháp hạn chế bị điều tra, áp dụng biện pháp chống lẩn tránh với hàng Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ”, ông Đinh Quốc Thái, Tổng Thư ký VSA cho biết kể từ năm 2018 đến nay, Mỹ đã tiến hành khoảng 5 vụ việc điều tra với thép Việt Nam. Điểm chung nhất trong các vụ việc điều tra liên quan đến việc Việt Nam gia tăng xuất khẩu thép vào thị trường Mỹ. Để bảo hộ ngành sản xuất thép trong nước, Mỹ có các chính sách phòng vệ thương mại.
“Ngoài ra, nguyên nhân chủ quan dẫn đến ngành thép Việt Nam thường xuyên phải đối diện với vụ kiện phòng vệ thương mại là chi phí nguyên vật liệu đầu vào sản xuất, chi phí nhân công của Việt Nam đang ở mức thấp, chúng ta có lợi thế về giá hơn so với những nền kinh tế phát triển như Mỹ”, ông Thái cho biết.
Để ứng phó với những vụ việc điều tra của Mỹ, Tổng Thư ký VSA cho rằng Việt Nam cần phải huy động lực lượng từ cơ quan quản lý nhà nước, luật sư… và bản thân các doanh nghiệp cũng cần có nguồn lực tốt để đáp ứng các yêu cầu của cơ quan điều tra.
