Theo đó, Phó Tổng thống Kamala Harris sẽ thay thế ông Biden trở thành ứng viên tranh cử tổng thống của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới.
Chỉ còn 4 tuần nữa là đến ngày bầu cử tổng thống thứ 47 tại Mỹ. Cuộc đối đầu giữa bà Kamala Harris và ông Donald Trump vẫn đang diễn ra quyết liệt, giằng co hiếm có, kể cả tại các bang “chiến trường” có ý nghĩa quyết định đến kết quả cuối cùng.
Theo cuộc thăm dò mới nhất của RealClearPolitics, cựu Tổng thống Trump đang dẫn trước Phó Tổng thống Harris với tỷ lệ 44,7% so với 43,1%, một khoảng cách khá sát sao.
Theo một công bố gần đây của ông Allan Litchman, người được coi là nhà tiên tri bầu cử Mỹ, người đã đoán đúng gần như tuyệt đối các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ từ năm 1984 đến nay, bà Harris có thể giành chiến thắng, trở thành nữ tổng thống Mỹ đồng thời là da màu, gốc Á đầu tiên trong lịch sử Mỹ.
Câu hỏi đặt ra là: Nếu bà Kamala Harris thắng cử, nhóm cổ phiếu nào sẽ hưởng lợi?
Để trả lời cho câu hỏi này thật là khó, nhưng chúng ta hãy cùng bàn luận và tham khảo quan điểm về các vấn đề kinh tế cũng như các vấn đề liên quan tới doanh nghiệp của bà Harris hiện nhận được sự quan tâm lớn.
QUAN ĐIỂM VỚI DOANH NGHIỆP CÔNG NGHỆ
Từng là ứng viên cho chức Tổng chưởng lý bang California, bà Harris được cho là từng nhấn mạnh với các nhà tài trợ tiềm năng rằng bà là một “nhà tư bản”. Theo hãng tin Reuters, nhìn chung, bà Harris có lập trường mềm mỏng với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư công nghệ – lĩnh vực quan trọng ở quê nhà Bay Area, bang California của mình.
Bản thân Phó Tổng thống Mỹ cũng có nhiều mối quan hệ cá nhân trong lĩnh vực công nghệ. Trước đây, bà từng dự đám cưới của Sean Parker, một giám đốc của Facebook – nay là Meta Platforms. Ngoài ra, em rể của bà Harris, ông Tony West, hiện là giám đốc pháp lý của Uber.
Trước đây, bà từng nhận tiền quyên góp của Reid Hoffma – một trong những nhà tài trợ hàng đầu của đảng Dân chủ. Ông Hoffma là nhà đầu tư, người đồng sáng lập LinkIn và một trong những người ủng hộ mạnh mẽ chiến dịch tái tranh cử của ông Biden. Sau tuyên bố dừng tranh cử của Tổng thống Mỹ, ông Hoffma cho biết hoàn toàn ủng hộ bà Harris trở thành ứng viên tranh cử tổng thống của đảng Dân chủ.
Bà Harris cũng nhận được sự ủng hộ của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư công nghệ Mỹ như tỷ phú John Doerr, nhà đầu tư mạo hiểm Ron Conway, Sheryl Sandberg – cựu giám đốc hoạt động của Facebook, Marc Benioff – CEO của Salesforce.
VẤN ĐỀ KHÍ HẬU VÀ NĂNG LƯỢNG
Phó Tổng thống Mỹ có quan điểm tương tự với ông Biden về vấn đề môi trường và năng lượng. Trong suốt sự nghiệp chính trị của mình, bà Harris luôn nhấn mạnh rằng năng lượng sạch và công lý môi trường là ưu tiên hàng đầu.
Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2020, khi thông báo bà Harris là cấp phó của mình, ông Biden cũng nhấn mạnh lập trường cứng rắn của bà đối với các công ty dầu khí lớn lúc còn giữ các chức vụ ở bang California.
Bà Harris từng khởi xướng nhiều vụ kiện về môi trường với vai trò là công tố viên quận ở San Francisco từ năm 2004-2011 và với vai trò tổng chưởng lý bang từ năm 2011 tới năm 2017. Sau năm 2017, bà là thượng nghị sĩ Quốc hội Mỹ.
Năm ngoái, Phó Tổng thống Mỹ đã lần đầu tiên xuất hiện tại các cuộc đàm phán về khí hậu quốc tế, nhấn mạnh cam kết của Mỹ dành 3 tỷ USD cho Quỹ Khí hậu Xanh. Bà cũng có bài diễn thuyết quốc tế lớn đầu tiên về vấn đề khí hậu tại Hội nghị về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc lần thứ 28 (COP28) ở Dubai vào cuối năm ngoái.
Dưới cương vị Phó Tổng thống, bà Harris cũng tham gia triển khai chính sách của Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) nhằm giải quyết các vấn đề công lý môi trường tồn tại lâu năm, bao gồm một chương trình trị giá nhiều tỷ USD nhằm thay thế hệ thống đường ống dẫn nước bằng chì và sơn có chứa chì trên khắp nước Mỹ.
TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Bà Harris có quan điểm cứng rắn về vấn đề trí tuệ nhân tạo (AI). Tại một sự kiện vào tháng 11/2023, bà từng cảnh báo AI là một mối đe dọa mang tính sống còn, có thể “gây nguy hiểm cho sự tồn vong của loài người”.
Tại một cuộc họp với các nhà lãnh đạo công nghệ như Satya Nadella của Microsoft, Sam Altman của OpenAI và Sundar Pichai của Alphabet, bà cũng cảnh báo rằng họ nên tuân thủ các nghĩa vụ về đạo đức để bảo vệ loài người trước những mối nguy hiểm từ AI.
Bà Haris ủng hộ sắc lệnh của ông Biden với các quy định bảo vệ người dùng mạnh mẽ hơn trước những cuộc gọi lừa đảo và nội dung sai lệch do AI tạo ra.
VẤN ĐỀ NHẬP CƯ VÀ BIÊN GIỚI
Được mệnh danh là “nữ hoàng biên giới”, bà Harris từng phụ trách công tác ngoại giao với Mexico và vùng Tam giác phía Bắc (Northern Triangle) nhằm giải quyết gốc rễ các vấn đề nhập cư. Với cương vị phó tổng thống, bà được giao phụ trách các vấn đề nhập cư dọc biên giới phía Nam vào năm 2021, với nhiệm vụ chủ yếu là “ngăn chặn người di cư bất hợp pháp” – theo thông báo của Nhà Trắng khi đó.
Vấn đề nhập cư cũng là một chủ đề “nóng” trong cuộc tranh cử tổng thống năm nay. Tại hội nghị gần đây của Ủy Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hòa (RNC), các nghị sĩ đảng Cộng hòa chỉ trích kịch liệt cách tiếp cận vấn đề biên giới của chính quyền Biden-Harris, khiến lượng người nhập cư tăng lên kỷ lục.
Dưới chính quyền của ông Biden, người nhập tư từ Mexico vào Mỹ lập kỷ lục vào cuối năm 2023 với 250.000 người chỉ riêng trong tháng 12, vượt qua kỷ lục cũ 224.000 người vào tháng 5/2022.
Hồi tháng 3, bà Harris cho biết, dưới sự hướng dẫn của bà, các công ty tư nhân đã cam kết chi 5,2 tỷ USD để hỗ trợ các cộng đồng ở Trung Mỹ nhằm nỗ lực ngăn chặn tình trạng nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ.
“Tất nhiên, đây không phải vấn đề chỉ diễn ra trong một sớm một chiều và cũng không thể có các giải pháp trong một sớm một chiều”, bà Harris nói về vấn đề nhập cư bất hợp pháp khi đó.
KINH TẾ VÀ LẠM PHÁT
Tại một sự kiện của Nhà Trắng hồi tháng 5, bà Harris tỏ ra lạc quan về các kết quả kinh tế của chính quyền Biden.
“Nhờ Đạo luật Giảm lạm phát, chúng ta đã đầu tư hàng nghìn tỷ USD xây dựng lại đường xá, cầu cống, vỉa hè, vào nền kinh tế năng lượng xanh. Việc này giúp giải quyết cuộc khủng hoảng khí hậu theo hướng tăng cường khả năng thích nghi và khả năng chống chịu”, bà Harris phát biểu.
Cũng trong tháng 5, bà Harris có bài phát biểu nhấn mạnh rằng bà mong muốn mọi người Mỹ đều thành công về mặt tài chính.
“Tôi tin rằng nền kinh tế Mỹ được tiếp sức bởi tham vọng và khát vọng đổi mới sáng tạo, làm giàu của mọi người Mỹ. Do đó, để phát triển nền kinh tế, chúng ta phải đầu tư vào tham vọng và khát vọng đó”, bà phát biểu tại một sự kiện ở bang Detroit. “Tôi tin rằng mọi người dân trên đất Mỹ phải có cơ hội tiếp cận các cơ hội để thành công và phát triển”.
Trong thời gian là thượng nghị sĩ, bà Harris từng cố gắng thúc đẩy thông qua một dự luật mà theo đó hỗ trợ thuế tối đa 6.000 USD cho các hộ gia đình thu nhập từ thấp tới trung bình ở Mỹ. Bà cũng là người ủng hộ mạnh mẽ việc xóa nợ sinh viên và chính là người đứng đầu việc thúc dẩy xóa nợ cho hàng trăm nghìn sinh viên Cao đẳng Corinthian của chính quyền Biden.
CHIẾN TRANH Ở UKRAINE
Tháng trước, bà Harris thông báp Mỹ sẽ ủng hộ hơn 1,5 tỷ USD cho Ukraine, với nguồn tiền đến từ Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID). Hỗ trợ tài chính này nằm xây dựng lại cơ sở hạ tầng, đảm bảo an ninh và hỗ trợ người tị nạn.
Bà là người đồng thành cùng ông Biden trong các chính sách hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
Trong một hội nghị hôi tháng 6 về vấn đề hòa bình ở Ukraine, bà Harris nhấn mạnh cam kết của Mỹ với quốc gia Đông Âu này.
“Hôm nay tôi ở đây để ủng hộ Ukraine, cùng các nhà lãnh đạo trên khắp thế giới ủng hộ một nền hòa bình công bằng và bền vững”, bà Harris phát biểu. “Khi chúng ta hướng tới và hành động để hướng tới nền hòa bình đó, Mỹ cam kết giúp Ukraine tái thiết đất nước”.
Bầu cử tổng thống Mỹ: “Bất ngờ tháng 10” và 4 thách thức lớn
Chỉ còn 4 tuần nữa là đến ngày bầu cử tổng thống thứ 47 tại Mỹ. Cuộc đối đầu giữa bà Kamala Harris và ông Donald Trump vẫn đang diễn ra quyết liệt, giằng co hiếm có, kể cả tại các bang “chiến trường” có ý nghĩa quyết định đến kết quả cuối cùng.
Theo cuộc thăm dò mới nhất của RealClearPolitics, cựu Tổng thống Trump đang dẫn trước Phó Tổng thống Harris với tỷ lệ 44,7% so với 43,1%, một khoảng cách khá sát sao.
Như các nhà phân tích bầu cử ở Mỹ đã chỉ ra, chặng đua nước rút trong tháng 10 trước ngày bầu cử 5/11 bao giờ cũng có ý nghĩa to lớn vì nó có thể bất ngờ làm đảo lộn những dự báo trước đó. Trên thực tế, cụm từ “bất ngờ tháng 10” đã trở thành một phần không thể thiếu trong từ điển chính trị Mỹ trong gần 50 năm qua, khiến các chiến dịch tranh cử của ứng viên nào cũng thường lo sợ về những tin tức hay cuộc khủng hoảng bất ngờ xuất hiện có thể làm thay đổi lộ trình và kết quả cuộc đua.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tác động thực sự của “bất ngờ tháng 10” trong lịch sử bầu cử Mỹ là không đồng nhất. Ví dụ, trong khi vụ lùm xùm email của bà Hillary Clinton năm 2016 được coi là có ảnh hưởng đáng kể, thì việc tiết lộ về vụ bắt giữ George W. Bush vì lái xe trong tình trạng say rượu năm 2000 lại tạo ra ít tác động hơn.
Theo tiến sĩ David Greenberg, giáo sư Đại học Rutgers (Mỹ), chuyên gia về báo chí, lịch sử và bầu cử tổng thống Mỹ, cuộc bầu cử vào ngày 5/11 năm nay sẽ rất căng thẳng. Chỉ cần một sự kiện ngoài tầm kiểm soát, hoặc một biến cố bất ngờ, một sự thay đổi nhỏ nhất trong quan điểm của công chúng cũng có thể quyết định chủ nhân mới của Nhà Trắng.
Theo một công bố gần đây của ông Allan Litchman, người được coi là nhà tiên tri bầu cử Mỹ, người đã đoán đúng gần như tuyệt đối các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ từ năm 1984 đến nay, bà Harris có thể giành chiến thắng, trở thành nữ tổng thống đồng thời là da màu, gốc Á đầu tiên trong lịch sử Mỹ.
Theo báo chí Mỹ, năm 1981 cùng một đồng nghiệp, ông Litchman đã phát triển một hệ thống 13 tiêu chí, trong đó có: Sự ủy nhiệm/ủng hộ của đảng, tình hình kinh tế ngắn/dài hạn, tình hình (bất ổn) xã hội và thành công/thất bại về quân sự của chính quyền ở ngoài nước, để đánh giá khả năng thắng cử của các ứng viên tổng thống. Ngay lần đầu tiên áp dụng mô hình này vào bầu cử tổng thống năm 1984, ông Litchman đã dự đoán đúng người thắng cử.
“Bất ngờ tháng 10” và 4 thách thức lớn
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện nay, không như mong đợi của các ứng viên, nhất là bà Harris, “bất ngờ tháng 10” đã lại diễn ra ở mức không thể bất ngờ, toàn diện và rộng khắp hơn. Điều đó khiến cả 2 ứng viên phải điều chỉnh rất nhiều chiến thuật vận động để tận dụng/thích nghi một cách hiệu quả nhất có thể, trước hết là tại các bang chiến trường, bởi khoảng cách giữa chiến thắng và thua cuộc tại đó có lẽ chỉ là vài chục ngàn phiếu nhưng lại quyết định kết cục của toàn bộ chiến dịch trên toàn quốc.
Tại nước Mỹ, cơn siêu bão Helene đã tàn phá bờ Đông nước Mỹ, nhất là 2 bang chiến trường Bắc Carolina và Georgia. Trong khi bà Harris hết sức cố gắng thể hiện sự quan tâm của bản thân và chính quyền đối với 2 bang này để ghi điểm với cử tri, ông Trump lại đưa ra thông điệp (được cho là không đúng sự thật), theo đó chính phủ đã lấy đi những nguồn tài trợ quan trọng cho những bang này vì những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ, nhằm khoét sâu hơn sự bất bình của dân chúng đối với chính phủ nói chung và cá nhân bà Harris nói riêng.
Ngoài ra, các vụ đình công của công nhân tại các cảng lớn của nước Mỹ cũng làm tăng thêm bất lợi cho ứng viên Dân chủ Harris trước cựu Tổng thống Trump. Điều bất ngờ có lợi cho ứng viên đảng Dân chủ là các số liệu thống kê mới nhất cho thấy công ăn việc làm ở Mỹ đã tăng mạnh trong vài tháng qua, còn thất nghiệp giảm xuống chỉ còn 4,1%.
Ngoài các vấn đề trên, các ứng viên cũng phải đối mặt với 4 thách thức nội địa quan trọng nhất.
Thứ nhất là về kinh tế: Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp giảm, lạm phát vẫn là mối quan tâm lớn. Theo Cục Thống kê Lao động, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,7% trong 12 tháng qua tính đến tháng 9/2023.
Thứ hai là về chăm sóc sức khỏe: Cuộc tranh luận về Medicare for All vẫn tiếp diễn. Bà Harris ủng hộ mở rộng bảo hiểm công, trong khi ông Trump muốn bãi bỏ Obamacare.
Thứ ba là về nhập cư: Số lượng người vượt biên giới bất hợp pháp đạt mức kỷ lục 2,76 triệu người trong năm tài khóa 2022; ông Trump cam kết thắt chặt biên giới, trong khi bà Harris đề xuất cải cách toàn diện.
Thứ tư là về kiểm soát súng đạn: Sau các vụ xả súng gần đây, đây là vấn đề nóng. Bà Harris ủng hộ kiểm soát chặt chẽ hơn, còn ông Trump nhấn mạnh quyền Tu chính án thứ hai. Không chỉ vậy, góc nhìn từ cử tri cũng rất quan trọng, mà theo cuộc khảo sát của Pew Research Center, 3 vấn đề hàng đầu mà cử tri quan tâm là: Nền kinh tế (76% cử tri coi là “rất quan trọng”); Chất lượng cuộc sống (67%); và Tương lai của nền dân chủ Mỹ (64%).
Về chính trị nội bộ, bà Harris được sự ủng hộ khá mạnh mẽ và thống nhất của toàn đảng Dân chủ. Mới nhất là cựu Tổng thống Obama tuyên bố sẽ tham gia vận động tranh cử cùng bà Harris và cựu Hạ nghị sĩ Cộng hòa Liz Cheney cùng bố là cựu Phó Tổng thống Dick Cheney tuyên bố sẽ bỏ phiếu cho ứng viên đảng đối lập Kamala Harris.
Trong khi đó, cựu Tổng thống Cộng hòa George Bush cũng không mặn mà với việc ủng hộ ứng viên Cộng hòa Donald Trump, dù bù lại, cựu Tổng thống Trump đã được tỷ phú công nghệ Elon Musk tham gia vận động tranh cử cùng.
Mặc dù vậy, việc đảng Dân chủ gây sức ép ông Biden từ bỏ cuộc đua để đưa Phó Tổng thống Harris làm ứng viên thay thế, việc bà Harris cố gắng tách khỏi cái bóng của ông Biden có thể ít nhiều gián tiếp ảnh hưởng đến chiến dịch của bà Harris hiện nay. Cụ thể, theo đài CBS trích dẫn 6 nguồn tin thân cận với Tổng thống Joe Biden, tiết lộ rằng ông chủ Nhà Trắng đang cảm thấy “chạnh lòng” vì điều trên. Cụ thể, Tổng thống Biden đã nhận ra bà Harris đang cố gắng tách khỏi các chính sách của ông trong các cuộc vận động tranh cử gần đây khiến ông ngạc nhiên. Trong cuộc tranh luận với ông Trump, bà Harris đã tuyên bố: “Không giống ông Biden hay ông Trump, bà là người đại diện cho một thế hệ lãnh đạo mới”.
Các diễn biến “nóng” trên thế giới
Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất trên thế giới mới là điều có thể ảnh hưởng quyết định hơn đến chiều hướng và kết cục cuộc đua vào Nhà Trắng năm nay. Trước hết, là sự thất thế của Kiev trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine có nghĩa là chính quyền đang thất bại với chính sách Ukraine. Đặc biệt là tình hình leo thang thù địch và bùng phát chiến tranh đang có nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực Trung Đông từ sau vụ Israel không kích hạ thủ lĩnh Hezbollah ở ngay tại cứ địa của phong trào kháng chiến chống Israel mạnh nhất này tại ngoại ô thủ đô Beirut, Li Băng.
Cuộc xung đột giữa Israel với cả Hamas, Hezbollah và Iran cũng khiến những lo ngại về tài chính gia tăng, mà thực tế là giá xăng ở Mỹ đã lên giá thêm trên 5% sau khi Israel ngày 3/10 đã đe dọa tấn công trả đũa vào hệ thống lọc dầu của Iran.
Nhìn chung, như người dẫn chương trình của đài CBS đặt câu hỏi với bà Harris trong chương trình phỏng vấn ngày 6/10, “dù nước Mỹ đã và đang dành cho Israel hàng tỷ USD viện trợ quân sự, nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn đang làm theo ý của ông ấy; Washington muốn ông Netanyahu tiến tới một thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza, ông ấy đã từ chối; Chính quyền Mỹ đề nghị Israel không tiến vào Li Băng, họ vẫn làm vậy; Thủ tướng Israel Netanyahu thậm chí còn cảnh báo về khả năng mở rộng xung đột với Iran…”. Đây là điều nói lên sự bất lợi của chính quyền Biden mà Israel hiện nay đang bỏ qua để cùng lúc trực tiếp đối đầu dữ dội với cả Hamas, Hezbollah và Iran với những hệ quả khôn lường cho không chỉ khu vực mà còn cả thế giới khiến Phó Tổng thống Harris không thể không bị ảnh hưởng.
Theo trang The Hill, trong bối cảnh nêu trên, bà Harris đã tránh trả lời liệu bà có xem Thủ tướng Israel Netanyahu là “đồng minh thân cận” của Mỹ hay không, nhưng khẳng định Washington vẫn nỗ lực vì một lệnh ngừng bắn ở Trung Đông. Việc bà Harris cam kết tiếp tục cung cấp vũ khí cho Israel cũng là một vấn đề đối với hai nhóm cử tri quan trọng của đảng Dân chủ: Cộng đồng người Mỹ gốc Ả Rập ở bang Michigan – bang phải thắng của đảng Dân chủ, và các cử tri trẻ tuổi tại các trường đại học, nơi theo dự đoán, các cuộc biểu tình chống chiến tranh có thể một lần nữa bùng phát.
Hiện chưa thể khẳng định được cuộc chiến đang lan rộng ở Trung Đông sẽ ảnh hưởng như thế nào tới cuộc bầu cử ở Mỹ, nhưng một sự chia rẽ âm ỉ trong đảng Dân chủ có thể sẽ trở thành vấn đề đối với đảng này, đặc biệt là ở tiểu bang chiến trường quan trọng Michigan.
Bốn tuần sắp tới sẽ là khoảng thời gian đáng chú ý để theo dõi cuộc đua đầy cam go, kịch tính, căng thẳng và rất khó dự đoán. Mặc dù cựu Tổng thống Trump đang có lợi thế rất nhỏ trong các cuộc thăm dò, nhưng với nhiều yếu tố bất định cả trong và ngoài nước, kết quả cuối cùng vẫn có thể thay đổi.
Khả năng ứng phó với các vấn đề nội địa cấp bách và các thách thức quốc tế cấp bách mới nổi lên sẽ là yếu tố quyết định trong việc thu hút sự ủng hộ của cử tri trong những tuần cuối cùng của chiến dịch. Cả bà Harris và ông Trump đều cần phải thể hiện rõ ràng tầm nhìn và kế hoạch cụ thể của mình để giải quyết những vấn đề mà cử tri quan tâm nhất nếu muốn giành chiến thắng trong cuộc đua này.
Bà Harris có lập trường mềm mỏng hơn trong các vấn đề thương mại, nếu bà thắng cử sẽ thúc đẩy hoạt động thương mại giữa Việt Nam và Mỹ hơn so với ông Trump, qua đó hỗ trợ cho sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam nhiều hơn.
Ông Trump với lập trường cứng rắn
Lập trường tranh cử của hai ứng cử viên Tổng thống Mỹ là bà Kamala Harris (ứng cử viên của Đảng Dân chủ) và ông Donald Trump (ứng cử viên của Đảng Cộng hòa) có sự khác biệt lớn. Tuy nhiên, bài viết này chỉ tập trung vào các yếu tố tác động đến kinh tế Việt Nam.
Theo đó, lập trường của ông Trump tập trung vào việc phục hồi kinh tế Mỹ và giảm thâm hụt thương mại. Cụ thể, ông Trump muốn mở rộng sản xuất, thu hút thêm vốn đầu tư cho hoạt động sản xuất trong nước bằng nhiều chính sách hỗ trợ. Như vậy sẽ tác động đến quyết định đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Mỹ, qua đó làm suy giảm dòng vốn đầu tư toàn cầu. Hiện Việt Nam có mối quan hệ hợp tác chiến lược với Mỹ và các doanh nghiệp Mỹ đang cân nhắc mở rộng hợp tác với Việt Nam. Với chính sách này, nhiều doanh nghiệp Mỹ sẽ cân nhắc lại việc hợp tác này.
Bên cạnh đó, để tài trợ cho các hoạt động này, Ông Trump sẽ sử dụng một mức thuế chung cho tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, đồng thời đánh mức thuế cao hơn với một số hàng hóa từ Trung Quốc. Dĩ nhiên sẽ ảnh hưởng đến hoạt động thương mại toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng.
Giá trị xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ của Việt Nam
Nguồn: Hải Quan Việt Nam
|
Với kinh tế Việt Nam, hàng hóa xuất khẩu vào Mỹ sẽ kém cạnh tranh hơn khi chịu mức thuế quan chung này. Một cách trực tiếp, hàng hóa xuất khẩu vào Mỹ từ Việt Nam sẽ có sự suy giảm hoặc tăng trưởng kém hơn kỳ vọng. Bên cạnh đó, do chịu mức thuế xuất khẩu vào Mỹ, hàng hóa từ Trung Quốc sẽ chuyển hướng sang các thị trường khác có mức thuế thấp hơn hoặc không có thuế nhập khẩu như các nước Đông Á hoặc Đông Nam Á. Đây là động thái sẽ tạo áp lực cạnh tranh không nhỏ lên các nhà sản xuất từ Việt Nam.
Bà Harris ủng hộ thương mại quốc tế
Bà Harris thể hiện lập trường mềm mỏng hơn trong vấn đề kinh tế và thương mại. Cụ thể, bà Harris từ chối áp đặt một mức thuế chung với tất cả hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Thay vào đó, thuế quan nên tập trung vào một số mặt hàng và quốc gia nhất định, chủ yếu là các hàng hóa từ Trung Quốc. Chính sách này, hiện đang được chính quyền Biden thực hiện, đây là điều giúp hoạt động xuất khẩu từ doanh nghiệp Việt Nam vẫn diễn ra bình thường. Trong một số trường hợp, hoạt động xuất khẩu từ Việt Nam sẽ được hưởng lợi nếu thuế nhập khẩu tăng với hàng hóa Trung Quốc.
Giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ theo tháng
Nguồn: Hải Quan Việt Nam
|
Một điểm quan trọng trong cách tiếp cận của bà Harris đối với các vấn đề thương mại là bà muốn thúc đẩy mối quan hệ hợp tác toàn diện với Việt Nam (đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại) và hợp tác với các doanh nghiệp Mỹ. Chính sách này giúp dòng vốn quốc tế chảy vào Việt Nam, đặc biệt là dòng vốn từ Mỹ.
Như vậy, các chính sách về thương mại của bà Harris hỗ trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu ở Việt Nam và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế hơn so với các chính sách từ ông Trump.
Thách thức với kinh tế Việt Nam
Bất kể kết quả bầu cử của Mỹ như thế nào, tình hình căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn gây ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Một điểm sáng là Việt Nam có thể gia tăng thị phần xuất khẩu sang Mỹ, nhờ lợi thế về các mặt hàng mà Mỹ đã áp thuế với Trung Quốc, đây cũng là những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh.
Tuy nhiên, Việt Nam cũng chịu áp lực từ sự phụ thuộc vào thị trường nhập khẩu và đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ chính sách thúc đẩy xuất khẩu của Trung Quốc nhằm xử lý vấn đề hàng tồn kho của nước này. Bên cạnh đó, các mối lo ngại về suy giảm tiêu dùng ở Trung Quốc cũng khiến cho việc xuất khẩu của Việt Nam sang quốc gia này gặp khó khăn, cùng với sự cảnh giác cao độ về việc Trung Quốc có thể lách luật thuế bằng cách dán nhãn “sản xuất tại Việt Nam”.
