Chủ tịch Hiệp hội Y tế Nam Phi Angelique Coetzee cho biết siêu biến chủng Omicron chỉ gây ra các triệu chứng nhẹ và không có dấu hiệu gì nổi bật.
“Biến thể Omicron gây ra các triệu chứng nhẹ như đau cơ và mệt mỏi trong một hoặc hai ngày và người bệnh sẽ cảm thấy không được khỏe. Cho đến nay chúng tôi phát hiện thấy những người bị nhiễm không bị mất vị giác hoặc khứu giác. Họ có thể bị ho nhẹ và không triệu chứng nổi bật. Nhiều người bị nhiễm có thể điều trị tại nhà”, bà Coetzee cho biết.
Xem thêm: Biến thể COVID-19 B.1.1.529 khiến: Dow Jones “bay” 900 điểm, Giá dầu giảm hơn 13%, kim loại công nghiệp, quặng sắt, cao su, Bitcoin đồng loạt giảm
Vị quan chức y tế của Nam Phi lưu ý các bệnh viện không bị quá tải do bệnh nhân nhiễm biến thể Omicron và biến chủng mới cũng không được phát hiện ở những người đã tiêm phòng. Tuy vậy, tình hình có thể khác những người chưa chích ngừa.
Các quan chức Nam Phi liên tục lên tiếng trấn an về siêu biến chủng mới. (Ảnh: Getty Images)
“Chúng tôi mới chỉ biết tới virus này 2 tuần. Đúng là nó có thể lây lan, nhưng với tư cách là người hành nghề y, chúng tôi không hiểu tại sao mọi chuyện bị cường điệu quá mức”, bà này cho biết.
Chủ tịch Hiệp hội Y tế Nam Phi cũng chỉ trích lệnh cấm đi lại của một số quốc gia, cho rằng đó là quyết định vội vàng là thái quá. “Còn quá sớm để nói về tác động của biến chủng mới”, bà này cho hay.
Trước bà Coetzee, Bộ trưởng Y tế Nam Phi Joe Phaahla cũng lên tiếng trấn an khi khẳng định biến chủng Omicron mới phát hiện tại nước này không gây ra tình trạng bệnh COVID-19 nặng.
Hàng chục các quốc gia trên thế giới đã áp lệnh cấm đi lại tạm thời đối với các khu vực miền Nam châu Phi để ngăn Omicron xâm nhập.
Omicron khiến nhiều giới khoa học lo ngại khi có tới 32 đột biến ở protein gai. Nó được mô tả là “biến chủng tồi tệ nhất của virus SARS-CoV-2 từng được biết cho đến nay”, có nguy cơ né vaccine và dễ lây lan.
Biến chủng này được Tổ chức Y tế thế giới xếp vào nhóm “đáng lo ngại”. Các biến chủng đáng lo ngại có thể lây lan nhanh chóng, gây bệnh nặng, làm giảm hiệu quả vaccine hoặc các phương pháp điều trị.
Biến thể đáng lo ngại Omicron chủ yếu ảnh hưởng đến người dưới 25 tuổi
Theo các quan chức y tế, biến thể mới Omicron của virus SARS-CoV-2 được phát hiện lần đầu ở Nam Phi chủ yếu ảnh hưởng đến những người ở độ tuổi dưới 25.
Giáo sư Anne von Gottberg tại Viện Các bệnh Truyền nhiễm Quốc gia cho biết, tính đến nay, biến thể Omicron được phát hiện trong khoảng 100 bộ giải trình tự gen. “Họ có nguy cơ mắc bệnh rất lớn”, Bộ trưởng Y tế Nam Phi Joe Phaahla nói, đề cập đến những người dưới 25 tuổi.
Lấy mẫu xét nghiệm SARS-CoV-2 tại Nam Phi. (Ảnh: Reuters)
Giáo sư Tulio de Oliveira, Giám đốc Trung tâm đổi mới và ứng phó dịch tễ ở Nam Phi, cho biết, biến thể mới chứa nhiều đột biến liên quan đến khả năng né tránh hệ miễn dịch và lây truyền cao.
22 ca nhiễm biến thể Omicron được ghi nhận tại Nam Phi sau khi Viện Quốc gia Nam Phi về Các bệnh truyền nhiễm (NICD) và các phòng thí nghiệm tư nhân phối hợp giải trình tự gen. Ngoài ra, các phòng thí nghiệm của Mạng lưới Giám sát bộ gen ở Nam Phi (NGS-SA) xác nhận nhiều ca nhiễm biến thể Omicron hơn sau khi có kết quả giải trình tự gen.
“Không có gì đáng ngạc nhiên khi một biến thể mới được phát hiện ở Nam Phi. Mặc dù dữ liệu có hạn, các chuyên gia của chúng tôi đang nỗ lực làm việc với tất cả các hệ thống giám sát để tìm hiểu những tác động tiềm ẩn của biến thể mới”, Giáo sư Adrian Puren, Quyền Giám đốc Điều hành NICD, cho biết.
Số ca nhiễm biến thể Omicron đang gia tăng nhanh chóng ở Nam Phi, đặc biệt là ở các tỉnh Gauteng, Limpopo và North West.
Michelle Groome, Trưởng ban Giám sát và Ứng phó Y tế Công cộng tại NICD, cho biết, các cơ quan y tế cấp tỉnh vẫn đang trong trạng thái cảnh giác cao độ và ưu tiên giải trình tự gen các mẫu xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2.
Chuyên gia Oliveira cho biết, biến thể Omicron có số lượng đột biến nhiều hơn dự đoán của các nhà khoa học.
“Biến thể này chứa nhiều đột biến liên quan đến khả năng né tránh hệ miễn dịch và lây truyền nhanh. Thật không may, tôi nghĩ rằng hệ thống y tế Nam Phi sẽ phải chịu áp lực trong vài ngày và vài tuần tới”, giáo sư Oliveira nói.
Các nhà khoa học cho rằng có tới 90% ca mắc COVID-19 mới ở tỉnh Gauteng (Nam Phi) có thể nhiễm biến thể Omicron.
Richard Lessells, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, cho rằng biến thể Omicron có thể đã xuất hiện ở nhiều tỉnh khác tại Nam Phi. “Các ca mắc bệnh không tăng lên cùng mức độ ở các tỉnh khác nhau, nhưng điều đó khiến chúng tôi lo ngại rằng biến thể này có thể đã lan rộng trong nước”, ông Lessells nói.
CNBC: Đang thử nghiệm vắc xin chống biến thể Omicron
Các nhà sản xuất vắc xin đang nhanh chóng nghiên cứu phương pháp ngăn chặn biến thể Covid-19 mới, xuất hiện lần đầu ở Nam Phi và vừa được WHO đặt tên là Omicron. Thử nghiệm đang diễn ra.
Ngày 26/11, các nhà sản xuất vắc xin Covid-19 hàng đầu thế giới cho biết họ đang nhanh chóng nghiên cứu và điều chỉnh các loại vắc xin hiện hữu để nó có thể chống lại dòng virus mới có tính đột biến cao như Omicron. Thông tin này xuất hiện không lâu sau khi WHO họp khẩn và phân loại nó là “đáng quan ngại” sau khi đặt tên là Omicron.
Pfizer và BioNTech cho biết họ đang điều tra Omicron, lần đầu được biết tới với tên B.1.1.529 và có thể điểu chỉnh vắc xin của họ một cách nhanh chóng nếu cần thiết.
“Chúng tôi hiểu sự lo ngại của các chuyên gia và đã ngay lập tức nghiên cứu về biến thể B.1.1.529”, công ty cho biết và hy vọng có nhiều dữ liệu hơn từ các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, chậm nhất là 2 tuần tới.
“Những dữ liệu này sẽ cung cấp thêm thông tin về việc liệu B.1.1.529 có phải một siêu biến thể, đủ khả năng thoát khỏi hệ miễn dịch và cần thay đổi ra sao với vắc xin để ngăn ngừa biến thể này lan rộng ra toàn cầu”, Pfizer và BioNTech nói.
Công ty cho biết, họ có khả năng điều chỉnh vắc xin mRNA của mình trong 6 tuần và bắt đầu đưa các lô thuốc ra này tiêm chủng trong vòng 100 ngày nếu xác định được biến có tên Omicron có khả năng né tránh kháng thể của vắc xin hiện tại.
Trong khi đó, Johnson & Johnson cho biết họ đang thử nghiệm vắc xin chống lại biến thể Omicron. “Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ biến thể Covid-19 với các đột biến trong protein gai và đang kiểm tra tính hiệu quả của vắc xin trong việc chống lại biến thể mới, có khả năng lây lan nhanh chóng lần đầu được phát hiện ở miền nam châu Phi này”, Johnson & Johnson nói.
AstraZeneca cũng cho biết họ đang điều tra biến thể này. Công ty tuyên bố nền tảng vắc xin mà họ đang phát triển với Đại học Oxford cho phép phản ứng nhanh chóng với các đột biến mới. AstraZeneca đang tiến hành nghiên cứu ở chính những nơi mà biến thể này đang lây lan, cụ thể là ở Botswana và Eswatini.
Moderna cũng nhấn mạnh mức độ nguy hiểm của biến thể mới và cho rằng họ có thể sử dụng một mũi tiêm tăng cường để gia tăng sức đề kháng của cơ thể. Công ty cũng tuyên bố họ đang thử nghiệm 3 “ứng viên” cho các mũi tăng cường, bao gồm cả việc sử dụng liều lượng cao hơn. Công ty cũng phát triển một liều tăng cường dành riêng cho biến thể Omicron.
“Ngay từ đầu, chúng tôi đã xác định rằng để chiến thắng virus, chúng ta cần chủ động với những biến thể. Các đột biến trên Omicron đang rất được quan tâm và chúng tôi sẽ nỗ lực nhanh chóng để có thể giải quyết biến thể này”, Stephane Bancel, CEO Moderna, cho biết.
Được phát hiện lần đầu ở Nam Phi, biến thể B.1.1.529 có khoảng 50 đột biến và hơn 30 trong số đó nằm trên protein gai, cho phép nó dễ dàng hơn trong việc bám vào tế bào trong cơ thể người. Hiện tại, sự lây lan của biến thể mới vẫn đang trong giai đoạn đầu và chưa rõ mức độ lây lan của nó đối với những người đã được tiêm phòng.
Trong khi đó, một loạt các quốc gia đã ban hành các lệnh cấm đi lại với một số quốc gia châu Phi vì lo ngại biến thể mới. Cố vấn y tế chính của Nhà Trắng, Tiến sĩ Anthony Fauci, cho biết Mỹ vẫn đang làm việc với Nam Phi để thu thập cấu trúc phân tử của biến thể để có thể tiến hành các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Những thí nghiệm đó sẽ giúp xác định mức độ nguy hiểm của biến thể này.
Khi có dữ liệu chính thức, Mỹ sẽ quyết định tiếp tục theo đuổi các biện pháp hạn chế đi lại với Nam Phi và các quốc gia châu Phi khác hay dỡ bỏ chúng.
Chuyên gia Nam Phi nói biến chủng Omicron bị thổi phồng
Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Nam Phi cho biết người nhiễm biến chủng Omicron có triệu chứng không đáng lo ngại và vấn đề đang bị thổi phồng.
Theo chuyên gia, bệnh nhân được theo dõi ở Nam Phi khi nhiễm biến chủng mới không mất khứu giác hoặc vị giác. Người nhiễm có thể ho nhẹ, ngoài ra không biểu hiện triệu chứng nào đáng kể. Trong những bệnh nhân mắc Covid-19 vì Omicron, một số trường hợp có thể điều trị tại nhà.
Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Giải mã di truyền KwaZulu-Natal thuộc Trường Y Nelson Mandela tại Durban, Nam Phi, nơi phát hiện biến chủng Omicron. Ảnh: NY Times.
Bà Coetzee cho biết biến chủng mới không gây quá tải hệ thống y tế và chưa được phát hiện ở người đã tiêm chủng ở Nam Phi. Tuy nhiên, diễn tiến bệnh có thể thay đổi với người chưa tiêm vaccine. Phần lớn ca nhiễm được theo dõi thời gian qua là người trẻ, dưới 40 tuổi.
“Chúng tôi mới tìm hiểu biến chủng khoảng hai tuần. Virus dễ lây nhiễm, nhưng với tư cách người hành nghề y, chúng tôi không hiểu vì sao vấn đề đang được thổi phồng dù quá trình nghiên cứu chưa hoàn tất”, bà nói.
Thông điệp của Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Nam Phi hàm ý sự không hài lòng với phản ứng từ các nước trong vài ngày qua trước biến chủng mới.
Giới chuyên gia lo ngại Omicron với 32 đột biến có khả năng lây nhiễm cao và nguy hiểm hơn biến chủng Delta. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 26/11 xếp Omicron vào danh sách biến chủng đáng lo ngại toàn cầu. Một loạt quốc gia trên khắp thế giới đã khẩn trương siết kiểm soát đi lại với Nam Phi cùng khu vực lân cận trong hai ngày qua.
Bộ Ngoại giao Nam Phi hôm nay bình luận quyết định của một số nước trên thế giới về cấm chuyến bay từ Nam Phi sau khi biến chủng mới được phát hiện “cứ như đang trừng phạt Nam Phi vì công nghệ giải trình tự gene tiên tiến và khả năng phát hiện biến chủng mới nhanh hơn”.
Bộ trưởng Y tế Nam Phi Joe Phaahla nói cách phản ứng của các nước thiếu hợp lý. Ông chỉ trích các nước “muốn đổ lỗi” và gán biến chủng mới này cho Nam Phi thay vì hợp tác để giải quyết tình hình theo hướng dẫn của WHO.
Nhiều hãng dược thế giới phát triển vaccine chống biến thể Omicron
Novavax, Pfizer/BioNTech, Moderna,…đã có những động thái nghiên cứu, phát triển, điều chỉnh vaccine, sau khi xuất hiện biến thể Omicron.
Hiện, chưa có dữ liệu đầy đủ và chính xác về độc tính và khả năng lây lan của biến thể Omicron tuy nhiên theo nhiều chuyên gia thì dựa theo các dữ liệu ban đầu rất có thể biến thể này có khả năng lây lan mạnh hơn các biến thể trước, và có thể kháng vaccine.
Trong bối cảnh này, nhiều hãng dược đã nhanh chóng vào cuộc phát triển công cụ vaccine để chống lại biến thể Omicron.
Trong thông báo đưa ra ngày 26/11, BioNTech hy vọng sẽ có thêm dữ liệu về khả năng bảo vệ của vaccine trước biến thể B.1.1.529, được đặt tên là Omicron, trong những ngày tới, qua đó giúp xác định xem liệu vaccine ngừa Covid-19 mà hãng này cùng đối tác Pfizer đồng phát triển có cần phải điều chỉnh lại hay không.
“Chúng tôi hiểu mối quan ngại của các chuyên gia và đã ngay lập tức tiến hành các cuộc điều tra về biến thể B.1.1.529”, BioNTech cho hay.
“Chúng tôi mong đợi sẽ có thêm dữ liệu từ các cuộc thử nghiệm trong phòng thí nghiệm chậm nhất là trong 2 tuần nữa. Những dữ liệu này sẽ cung cấp thêm thông tin về việc liệu B.1.1.529 có thể là một “biến thể lẩn tránh” yêu cầu cần phải điều chỉnh vaccine Comirnaty của chúng tôi nếu nó lan rộng ra toàn cầu hay không”, công ty công nghệ sinh học của Đức chia sẻ.
Vaccine dùng công nghệ protein của Novavax chứa một phiên bản thực tế của protein gai không gây bệnh nhưng có thể kích hoạt hệ miễn dịch.
Hãng dược phẩm Mỹ cho biết họ đã bắt đầu phát triển một protein gai dựa trên chính trình tự gene đã biết của biến chủng B.1.1.529 – được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt tên là Omicron, Reuters đưa tin hôm 26/11.
Vaccine ngừa Covid-19 của Novavax – có tên chính thức là Covovax – được phê duyệt sử dụng khẩn cấp đầu tiên vào đầu tháng này tại Indonesia và tiếp đó là Philippines.
Cơ quan quản lý dược phẩm Liên minh châu Âu (EMA) cho biết có thể quyết định phê duyệt vaccine của Novavax trong vài tuần tới nếu dữ liệu từ công ty này đủ chứng minh hiệu quả của mũi tiêm.
Novavax nói rằng họ cũng đang trong quá trình xin phê duyệt ở Mỹ vào cuối năm nay.
Hãng dược Moderna (Mỹ) cho biết, đang xúc tiến nghiên cứu một ứng viên vaccine liều tăng cường mới để đối phó với biến thể Omicron, đồng thời tiến hành thử nghiệm liều lượng cao hơn của mũi tăng cường hiện có. Ngoài ra, hãng cũng sẽ nghiên cứu một số ứng viên liều tăng cường khác có khả năng chống lại nhiều biến thể khác nhau.
Các “biến thể lẩn tránh” là những biến thể có khả năng né tránh phản ứng miễn dịch có mục tiêu do việc chủng ngừa mang lại.
Các thông tin này sẽ giúp xác định liệu có cần phải điều chỉnh vaccine hiện tại của Pfizer/BioNTech hay không. BioNTech khẳng định một khi xuất hiện một biến thể né tránh được vaccine và biến thể này lan rộng thì công ty sẽ nghiên cứu điều chỉnh vaccine. Nếu cần phải điều chỉnh, thì một loại vaccine được thiết kế đặc biệt nhắm đến biến thể Omicron có thể sẽ có sau 100 ngày.
Pfizer thì cho biết, hãng vẫn “duy trì cảnh giác” và “liên tục” theo dõi các biến thể mới để phát hiện các biến thể “tiềm tàng khả năng né tránh sự bảo vệ” của vaccine của hãng với người được tiêm.
Công ty công nghệ sinh học Inovio Pharmaceuticals Inc (Mỹ) cho biết đã bắt đầu thử nghiệm ứng viên vaccine của mình, có tên INO-4800, nhằm đánh giá mức hiệu quả với biến thể Omicron. Dự kiến quá trình thử nghiệm mất khoảng 2 tuần.
Inovio cũng cho biết mình đồng thời đang thiết kế một ứng viên vaccine mới đặc biệt nhắm đến biến thể Omicron.
“Viễn cảnh tốt nhất là INO-4800 sẽ hoàn toàn chống lại được biến thể Omicron, nhưng nếu không phải như vậy thì chúng tôi sẽ có một loại vaccine mới được thiết kế sẵn sàng để sử dụng khi cần” – Reuters dẫn lời bà Kate Broderick, Phó Chủ tịch cấp cao của bộ phận nghiên cứu và phát triển tại Inovio.
Đầu tháng này, Inovio đã thử nghiệm giai đoạn cuối đối với ứng viên vaccine ngừa Covid-19 của mình tại Mỹ sau 14 tháng bị tạm dừng.