Tâm trạng nhà đầu tư chứng khoán đang đi xuống, phải “bấu víu” vào dòng tiền thông minh. Do vậy, khi khối ngoại quay lại mua ròng trong 1-2 tuần, thị trường có thể tạo đáy và hồi phục.
 |
| Hình minh họa |
Phiên giao dịch ngày 19/11, VN-Index giảm 12 điểm, đóng cửa tại mức thấp nhất 1.205 điểm. Các chỉ số trên HNX và UPCoM cũng giảm quanh ngưỡng 1%, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Thanh khoản toàn thị trường duy trì ở mức thấp, chỉ đạt hơn 14.700 tỷ đồng.
Khối ngoại tiếp tục chuỗi bán ròng trong suốt một tháng qua, rút thêm 1.463 tỷ đồng trong phiên này. Các cổ phiếu chịu áp lực bán lớn nhất là HPG, HDB, FPT và VHM, với giá trị bán ròng dao động từ 100-350 tỷ đồng.
Sau 9 tháng năm 2024, khối ngoại đã rút ròng 78.300 tỷ đồng trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong bối cảnh VN-Index mắc kẹt trong vùng 1.100-1.300 điểm.
Tính đến thời điểm hiện tại, giá trị bán ròng đạt xấp xỉ 87.000 tỷ đồng (khoảng 3,4 tỷ USD) – mức kỷ lục trong 24 năm của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Theo giới phân tích, sự mạnh lên của đồng USD tiếp tục gây áp lực lên đồng VND, khiến nhà đầu tư nước ngoài thận trọng. Chỉ số US Dollar Index (DXY) hiện ở mức 106,22 điểm, trong khi tỷ giá trung tâm VND/USD do Ngân hàng Nhà nước công bố ngày 19/11 ở mức 24.288 đồng.
Xét về định giá thì thị trường đang ở vùng giá hấp dẫn với P/E khoảng 12 lần, thấp hơn nhiều so với trung bình. Dòng tiền bắt đáy có thể xuất hiện khi VN-Index chạm vùng 1.200 điểm. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ áp lực bán ròng của khối ngoại và diễn biến tỷ giá.
Đỉnh tỷ giá có thể là đáy chứng khoán
Nếu DXY không vượt ngưỡng 107 điểm và Ngân hàng Nhà nước có động thái can thiệp như bán USD để ổn định tỷ giá, VN-Index sẽ sớm tìm được điểm cân bằng. Một tín hiệu tích cực khác là lợi suất trái phiếu Mỹ đã chững lại, cùng với đó là các yếu tố vĩ mô tại Việt Nam đã cải thiện so với năm 2022. Ngoài ra, cần thêm yếu tố khối ngoại ngừng bán ròng vài phiên, để cải thiện tâm lý và dòng tiền để giúp thị trường phục hồi tích cực.
 |
| Khối ngoại bán ròng 9/10 tháng kể từ đầu năm 2024 |
Theo chuyên gia Hùng MBA, xét về góc nhìn: biểu đồ vận động và Dòng tiền
Có khả năng có 2 kịch bản xảy ra:
A- KB1: TT đang vận động có phần tương đồng với giai đoạn tháng 8 vừa qua, và hi vọng kịch bản này sẽ lặp lại khi VN-Index có nhịp tích lũy điểm số ở vùng +-1200 điểm (+- 10 điểm). Tuy nhiên, nhịp điều chỉnh này nhận thấy một điểm: Dòng tiền thoát ra mạnh hơn so với giai đoạn tháng 8. Do đó: Tuần này sẽ là tuần bàn lề quan trọng với mốc 1200 điểm.
Nếu giữ đc mốc này thì TT sẽ có 1 tuần tích lũy và kì vọng vào tuần cuối của tháng sẽ có tuần hồi phục. Nhưng nếu tuần sau mà thủng mốc 1K2 thì kịch bản 2 sẽ được kích hoạt.
B- KB2: là kịch bản tiêu cực hơn khi VN-Index có thể hạ cánh ở vùng điểm 112x-114x, như giai đoạn cuối tháng 10/2023.
Kịch bản xấu có thể xảy ra
Tuy nhiên, trong kịch bản xấu, nếu DXY vượt 107 điểm, tỷ giá tiếp tục leo thang và khối ngoại duy trì bán ròng mạnh, VN-Index có thể giảm xuống dưới 1.200 điểm trước khi hồi phục.
Ngoài ra, thị trường chứng khoán Việt Nam đối mặt với loạt thách thức lớn ngoài việc khối ngoại bán ròng, tỷ giá như:
Khối ngoại rút vốn kỷ lục
Năm 2024 đang chứng kiến đợt rút vốn mạnh nhất trong lịch sử từ khối ngoại, dù thị trường đang hướng đến mục tiêu nâng hạng lên nhóm “thị trường mới nổi”. Theo thống kê, tính đến ngày 19/11, khối ngoại đã rút ròng 92.000 tỷ đồng, chỉ riêng tháng 11 đã lên tới 9.200 tỷ đồng. Nếu tốc độ này tiếp tục, cả năm có thể ghi nhận 110.000 tỷ đồng bị rút ròng, tương đương khoảng 4 tỷ USD.
Đây là con số đáng lo ngại, đặc biệt khi dòng tiền nội đang suy yếu. Khối ngoại thoái vốn không chỉ tạo áp lực bán lên thị trường mà còn ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư trong nước, khiến lực cầu bắt đáy không đủ mạnh để giữ ổn định chỉ số.
Căng thẳng tỷ giá và tác động kinh tế
Chỉ số US Dollar Index (DXY), thước đo sức mạnh đồng USD so với các đồng tiền lớn khác, đã tăng mạnh, áp sát mức 106,5 điểm. Điều này khiến áp lực lên tỷ giá VND/USD gia tăng.
Với doanh nghiệp, tỷ giá tăng tác động đến hai vấn đề chính, cụ thể:
– Doanh nghiệp vay nợ nước ngoài gặp khó khăn: Cuối năm là thời điểm nhiều doanh nghiệp cần thanh toán các khoản vay ngoại tệ. Tỷ giá tăng khiến chi phí thanh toán nợ tăng cao, đặc biệt với những doanh nghiệp đã vay ngoại tệ trước đó.
– Tăng chi phí sản xuất: Tỷ giá cao khiến giá nhập khẩu nguyên liệu tăng, làm biên lợi nhuận doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu bị thu hẹp. Mặc dù doanh nghiệp xuất khẩu có thể hưởng lợi ngắn hạn nhưng về lâu dài vẫn chịu ảnh hưởng tiêu cực do phải nhập khẩu nguyên vật liệu để sản xuất.
Lãi suất khó điều chỉnh linh hoạt
Áp lực từ tỷ giá cũng khiến việc giảm lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp không được thực hiện dễ dàng. Việc giảm lãi suất có thể làm gia tăng căng thẳng tỷ giá, ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế vĩ mô. Đây là bài toán khó với Ngân hàng Nhà nước trong việc cân bằng giữa tỷ giá và lãi suất.
Dòng vốn ngoại chảy ngược về Mỹ
Đồng USD mạnh lên, cùng với kỳ vọng kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump, đang hút dòng vốn trở lại Mỹ. Nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã rút vốn từ các thị trường cận biên, bao gồm Việt Nam, để chuyển hướng đầu tư vào chứng khoán Mỹ, nơi có triển vọng tăng trưởng tốt hơn.
Lo ngại từ Thông tư 06/2024
Thông tư 06/2024, sửa đổi từ Thông tư 02/2023, cho phép giãn/hoãn nợ và giữ nguyên nhóm nợ của các doanh nghiệp đến ngày 31/12/2024. Tuy nhiên, nếu thông tư này không được gia hạn thêm 6 tháng, 1 năm hoặc hơn, rủi ro gia tăng nợ xấu tại các ngân hàng và doanh nghiệp sẽ là một thách thức lớn cho hệ thống tài chính.
Các ngân hàng sẽ phải đối mặt với áp lực ghi nhận nợ xấu tăng cao, ảnh hưởng đến dòng vốn cho vay mới, trong khi các doanh nghiệp khó tiếp cận tín dụng để duy trì hoạt động.
Chất lượng margin và thanh khoản thấp
Đến cuối quý III/2024, dù giá trị các khoản cho vay ký quỹ (margin) toàn thị trường đạt khoảng 250.000 tỷ đồng, chất lượng margin lại là vấn đề đáng lo. Thanh khoản thị trường thấp cho thấy dòng vốn vay từ các công ty chứng khoán không được đưa vào thị trường như mong đợi, mà có thể được rút ra để phục vụ mục đích khác của doanh nghiệp. Điều này đặt ra hai vấn đề:
– Doanh nghiệp không tiếp cận được tín dụng ngân hàng do chất lượng tài sản thế chấp không đủ.
– Nhiều doanh nghiệp chỉ có thể dùng cổ phiếu để thế chấp vay vốn từ công ty chứng khoán, dẫn đến rủi ro nếu giá cổ phiếu giảm mạnh. Nếu giá cổ phiếu thế chấp giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, thị trường có nguy cơ tái diễn sự sụp đổ tương tự năm 2022, khi trái phiếu doanh nghiệp và tài sản đảm bảo bị mất giá trị.
Thiếu lực cầu bắt đáy và tâm lý thị trường yếu
Những tuần đã qua, VN-Index liên tục giảm mà không xuất hiện lực cầu bắt đáy đủ mạnh. Khối ngoại bán ròng càng ngày càng lớn, trong khi nhiều cổ phiếu nhóm vốn hóa vừa và lớn bị bán tháo. Điều này khiến thị trường khó thiết lập xu hướng tăng giá trở lại trong ngắn hạn.
VN-Index đóng cửa phiên 19/11 ở mức 1.205 điểm, gần ngưỡng 1.200 điểm. Đây là vùng hỗ trợ mạnh trong nhiều năm qua (khoảng 1.190 ± 10 điểm). Tuy nhiên, nếu không có dòng tiền mới, khả năng giữ vững vùng này là rất khó khăn.
Nhìn chung, năm 2024 là một năm khó khăn, nhưng với mức định giá hấp dẫn và kỳ vọng cải thiện chính sách, thị trường có tiềm năng phục hồi sau giai đoạn này. Nhà đầu tư cần thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố tác động để tối ưu hóa chiến lược đầu tư trong bối cảnh nhiều biến động.
