Hôm thứ Sáu (25/8), Ấn Độ đã áp mức thuế 20% đối với xuất khẩu gạo đồ và có hiệu lực ngay lập tức. Điều này được xem là một động thái có thể làm giảm thêm lượng xuất khẩu từ nước này và nâng giá gạo toàn cầu vốn đang giao dịch gần mức cao nhất trong 12 năm.
Tháng trước, Ấn Độ đã đưa ra lệnh cấm xuất khẩu gạo trắng non-basmati sau lệnh cấm xuất khẩu gạo tấm vào năm ngoái.
Một đại lý gạo tại Mumbai cho biết, lệnh cấm đã thúc đẩy một số người mua tăng mua gạo đồ và nâng giá gạo đồ lên mức cao kỷ lục.
Đại lý gạo này cho biết: “Với mức thuế này, gạo đồ Ấn Độ sẽ trở nên đắt đỏ như nguồn cung từ Thái Lan và Pakistan. Hiện nay, hầu như không có lựa chọn nào cho người mua”.
Ấn Độ xuất khẩu 7,4 triệu tấn gạo đồ vào năm 2022.
 |
|
Ước tính thị phần xuất khẩu gạo của từng quốc gia trong năm nay |
Thuế quan của Ấn Độ sẽ khiến gạo đồ trở nên đắt đỏ đối với người mua nước ngoài, do đó hạn chế doanh số bán ra nước ngoài và tăng lượng gạo đồ sẵn có trong nước. Lệnh cấm xuất khẩu vào tháng trước đối với các loại gạo thông thường đã đẩy nhanh việc xuất khẩu loại gạo đồ này ra nước ngoài.
Vào tháng 7, chỉ số giá gạo của cơ quan lương thực Liên Hợp quốc đã tăng lên mức cao nhất trong gần 12 năm do giá ở các nước xuất khẩu chính tăng vọt do nhu cầu mạnh mẽ sau khi Ấn Độ áp đặt các hạn chế xuất khẩu.
Ấn Độ chiếm hơn 40% xuất khẩu gạo thế giới và lượng gạo tồn kho thấp ở các nhà xuất khẩu khác có nghĩa là bất kỳ sự cắt giảm xuất khẩu nào cũng có thể làm tăng giá lương thực vốn đã tăng do ảnh hưởng của xung đột Nga-Ukraine vào năm ngoái và do thời tiết thất thường.
Một đại lý gạo tại New Delhi cho biết, Ấn Độ hiện đã áp đặt các hạn chế đối với tất cả các loại gạo non-basmati, loại gạo mà người tiêu dùng nghèo ở châu Phi và châu Á thường ưa thích.
Đại lý gạo này cho biết: “Giá gạo toàn cầu đã bắt đầu điều tiết trong vài ngày qua sau khi tăng hơn 25% do các hạn chế của Ấn Độ vào tháng trước. Tuy nhiên, giá dự kiến sẽ tăng trở lại”.
Ấn Độ đã cấm xuất khẩu lúa mì vào tháng 5/2022 sau khi năng suất cây trồng giảm do đợt nắng nóng cực độ. Năm nay, nước này đã tập trung vào việc tăng cường dự trữ lương thực trong nước do lo ngại gió mùa không đều có thể bị ảnh hưởng bởi hiện tượng thời tiết El Nino.
Trong đó, El Nino là một kiểu thời tiết toàn cầu được đặc trưng bởi nhiệt độ đại dương ấm hơn, thường gây ra hạn hán ở Ấn Độ do cản trở gió mùa.
Những động thế hạn chế thương mại thực phẩm của Ấn Độ xuất phát từ lạm phát thực phẩm trong nước tăng cao khi tăng mạnh 11% trong tháng 7, dẫn tới tỷ lệ lạm phát tiêu dùng chung tăng lên mức cao nhất trong 15 tháng là 7,44%.
Myanmar sẽ tạm dừng xuất khẩu gạo kể từ cuối tháng này
Reuters vừa dẫn nguồn tin từ Liên đoàn Lúa gạo Myanmar cho biết Myanmar sẽ tạm ngưng xuất khẩu gạo kể từ cuối tháng này nhằm đảm bảo nguồn cung trên thị trường nội địa. Myanmar hiện là nước xuất khẩu gạo lớn thứ 5 thế giới.
Myanmar sẽ tạm thời ngưng xuất khẩu gạo
Hãng tin Reuters vừa dẫn lời một thành viên cấp cao của Liên đoàn Lúa gạo Myanmar (MRF) cho biết “Bắt đầu từ cuối tháng này, chúng tôi (Myanmar) sẽ tạm thời cấm xuất khẩu gạo trong vòng 45 ngày”.
MRF, tiền thân là Hiệp hội Gạo Myanmar, là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc xúc tiến xuất khẩu gạo của Myanmar. Myanmar hiện là quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ 5 thế giới với khối lượng xuất khẩu đạt 2 triệu tấn/năm.
Reuters cho biết nguyên nhân khiến Myanmar cấm xuất khẩu gạo đến từ việc giá gạo trên thị trường nội địa nước này đang tăng vọt trong thời gian gần đây khiến giới chức nước này lo ngại về việc đảm bảo an ninh lương thực.
Theo đánh giá của các chuyên gia và các hãng kinh doanh gạo quốc tế, mặc dù Chính phủ Myanmar chưa đưa ra bất kỳ thông tin chi tiết nào về kế hoạch ngưng xuất khẩu gạo nhưng việc thị trường mất đi nguồn cung từ Myanmar sẽ càng khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn và giá gạo có thể lên cao hơn nữa.
Một hãng kinh doanh gạo có trụ sở tại Mumbai (Ấn Độ) chia sẻ: “Mặc dù Myanmar không phải là một quốc gia xuất khẩu gạo quá lớn như Ấn Độ hay Thái Lan nhưng việc nước này siết chặt nguồn cung gạo ra thị trường sẽ khiến những người mua hàng trở nên lo ngại hơn”.
Những thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Ấn Độ, quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, vừa quyết định áp thuế 20% đối với việc xuất khẩu gạo đồ kể từ ngày 25/8 cho đến ngày 16/10/2023. Trước đó, kể từ ngày 20/7, Ấn Độ đã cấm xuất khẩu các loại gạo tẻ – loại gạo vốn chiếm 80% tổng lượng gạo xuất khẩu hàng năm của nước này, khiến thị trường gạo toàn cầu rơi vào cú sốc cung nghiêm trọng.
Giá gạo Việt Nam tiếp tục ở mức cao nhất thế giới
Việc nguồn cung bị siết chặt đã đẩy giá gạo trên toàn cầu tăng hơn 20% kể từ đầu năm đến nay. Theo Reuters, tính đến cuối tuần này, giá gạo xuất khẩu 5% tấm của Việt Nam đang được chào bán ở mức 650 – 660 USD/tấn, so với mức 660 USD/tấn của tuần trước.
Trong khi đó, giá gạo xuất khẩu 5% tấm của Thái Lan được chào bán ở mức 630 USD/tấn, tăng so với mức 615 – 620 USD/tấn của tuần trước. Như vậy, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục ở mức cao nhất thế giới tuần thứ liên tiếp. Đây cũng là những mức giá cao nhất trong vòng 15 năm trở lại đây.
Các chuyên gia nhận định giá gạo xuất khẩu của khu vực châu Á sẽ còn tiếp tục tăng lên hoặc, ít nhất, sẽ neo ở mức cao kỷ lục như hiện nay trong một khoảng thời gian. Nguyên nhân chủ yếu do sự không chắc chắn trong hoạt động xuất khẩu gạo của các nước sản xuất lớn; sự suy giảm nguồn gạo tại nhiều nước dưới tác động của hiện tượng El Nino; sự suy giảm nguồn cung ngũ cốc và phân bón khi Nga rút khỏi thoả thuận Sáng kiến Biển Đen; và ngày càng nhiều nước tăng cường nhập khẩu để đảm bảo an ninh lương thực.
Đáng chú ý, giới chức Thái Lan hiện dự báo nguồn cung gạo của nước này trong vụ thu hoạch tháng 11 tới đây có thể giảm đáng kể do tình trạng khô hạn. Từ giữa tháng 5/2023, giới chức Thái Lan đã khuyến cáo nông dân nước này chỉ nên canh tác một vụ lúa duy nhất trong năm nay, thay vì hai vụ như thông thường do lo ngại tình trạng khô hạn cục bộ trong những tháng cuối năm.
