MBAz.net – Trong khoa học và đời sống nói chung, chu kỳ là khoảng thời gian giữa hai lần lặp lại liên tiếp của một sự việc, hay thời gian để kết thúc một vòng quay, một chu trình. Như vậy đơn vị đo chu kỳ là đơn vị đo thời gian.
Chu kỳ kinh tế và chu kỳ thị trường chứng khoán cũng tương tự. Các sự kiện trong vòng đời của chu kỳ thị trường không đơn thuần là các sự kiện nối tiếp nhau, mà quan trọng hơn, sự kiện này là nguyên nhân của sự kiện tiếp theo.
Chu kỳ thị trường chứng khoán và chu kỳ kinh tế có mối liên quan mật thiết với nhau, chúng phát ra các tín hiệu để một nhà đầu tư có thể nhận biết tương đối chính xác bản thân đang ở đâu trong một chu kỳ kinh tế, cũng như trong chu kỳ thị trường chứng khoán, nhờ đó đưa ra chiến lược phù hợp.
Khi thấu hiểu được chu kỳ kinh tế trong mối liên hệ với chu kỳ thị trường chứng khoán bạn sẽ có thể tiên lượng được các ngành nhiều khả năng sẽ tăng giá mạnh hơn các ngành còn lại nhờ bước vào giai đoạn làm ăn thuận lợi trong chu kỳ kinh tế.
Mối liên hệ giữa chu kỳ kinh tế và chu kỳ thị trường, và cách vận dụng để đầu tư vào 11 lĩnh vực trong nền kinh tế.
Lưu ý: các chu kỳ có thể sẽ không lặp lại chính xác 100%, nhưng sẽ có nhiều điểm tương đồng có thể tham khảo cho các chu kỳ mới.
8 GIAI ĐOẠN TRONG MỘT CHU KỲ THỊ TRƯỜNG
Thị trường chứng khoán đi theo mô hình chung gồm thị trường bò tót và thị trường gấu. Thị trường bò tót nghĩa là đa số cổ phiếu trong thị trường thường tăng giá. Thị trường con gấu nghĩa là đa số cổ phiếu thường giảm giá với mức giảm của thị trường là trên 20%. Khi nhìn vào một chỉ số thị trường chung, chẳng hạn như DJI, NASDAQ, VNINDEX… có thể thấy được tổng thể các giai đoạn thị trường tương ứng. Chu kỳ thị trường chứng khoán có thể chia nhỏ thành 8 giai đoạn với hiệu suất của các ngành là khác nhau ở mỗi giai đoạn.
![[IMG]](https://img.upanh.tv/2023/07/27/agg2.jpg "Đầu tư giá trị trên nền doanh nghiệp tăng trưởng ứng với chu kì kinh tế 2")
Biểu đồ hình số 2 thể hiện thị trường chứng khoán đạt đỉnh, sau đó sụt giảm mạnh trong giai đoạn 2007-2008 trước khi suy thoái kinh tế xảy ra. Biểu đồ cũng ghi chú thời điểm thích hợp đầu tư vào từng ngành trong số 11 ngành điển hành trong chu kỳ kinh tế.
Lưu ý rằng: biểu đồ trên cho thấy thị trường tạo đáy khi nền kinh tế vẫn tiếp tục suy thoái, và thị trường đạt đỉnh khi nền kinh tế còn đang đi lên. Hiểu được điều này giúp bạn tham gia sớm trở lại thị trường khi mọi người vẫn đang nghi ngờ khi nhìn vào các số liệu kinh tế, và thoát vùng đỉnh ôm tiền mặt khi mọi người vẫn hô hào “nền kinh tế còn rất tốt nên thị trường không thể giảm mạnh được”. Thắng bại nằm ở chỗ rút lui khi xu hướng tăng kết thúc, ôm chặt tiền mặt khi thị trường gấu đang diễn ra, và quay lại sớm ngay khi thị trường gấu kết thúc, được đánh dấu bằng sự quay đầu chính sách của ngân hàng trung ương khi SBV phát tín hiệu hạ lãi suất điều hành lần đầu tiên.
Đồng hồ thị trường ở hình trên cho thấy thời điểm tốt nhất để mua cổ phiếu là khi cuộc suy thoái kết thúc và sự phục hồi bắt đầu. Các tín hiệu kinh tế khác xuất hiện quanh đồng hồ là những chỉ báo để hỗ trợ cho việc xác định chu kỳ kinh tế.
Bạn hãy lưu ý rằng giai đoạn đầu hồi phục của thị trường, tâm lý thị trường luôn bi quan, nên vòng ngoài đồng hồ có thông điệp quan trọng: “tăng trong nghi ngờ”.
Dưới đây trình bày về các lĩnh vực chiếm ưu thế – là các lĩnh vực mà cổ phiếu có thể tăng giá tốt hơn phần còn lại – trong mỗi giai đoạn của chu kỳ kinh tế.
[1] Hàng tiêu dùng không theo chu kỳ: đầu thị trường gấu, tương ứng Cuối giai đoạn nền kinh tế phục hồi; Các dấu hiệu của nền kinh tế: dự trữ ngoại hối tăng, các cổ phiếu vốn hóa lớn tăng, và giá các loại hàng hóa tăng.
[2] Hàng tiêu dùng theo chu kỳ (lâu bền và không lâu bền): cuối thị trường gấu, tương ứng giai đoạn đỉnh của chu kỳ kinh tế (đầu suy thoái kinh tế); Các dấu hiệu: lãi suất tăng và trái phiếu chính phủ ngắn hạn tăng.
[3] Chăm sóc sức khỏe (y tế, dược phẩm): tăng giá ở đầu thị trường gấu tương ứng giai đoạn cuối phục hồi kinh tế; Các dấu hiệu: dự trữ ngoại hối tăng, Các cổ phiếu vốn hóa lớn tăng, các loại hàng hóa tăng.
[4] Các cổ phiếu tài chính: tăng giá ở hai thời điểm là (1) cuối thị trường gấu, tương ứng đỉnh chu kỳ kinh tế (cũng là giai đoạn đầu suy thoái kinh tế); Các dấu hiệu: thất nghiệp vượt lên và trái phiếu doanh nghiệp vượt lên (2) đầu thị trường bò tót, tương ứng là giai đoạn cuối suy thoái kinh tế; Các dấu hiệu: lãi suất ngân hàng vượt lên và trái phiếu chính phủ kỳ hạn ngắn vượt lên.
[5] Cổ phiếu công nghệ: tăng giữa của đoạn đầu thị trường bò tót và giữa thị trường bò tót, tương ứng giai đoạn đầu phục hồi kinh tế; các dấu hiệu: bất động sản rớt, trái phiếu lãi suất cao (trái phiếu rác, uy tín thấp) vượt lên, và cổ phiếu vốn hóa nhỏ vượt lên.
[6] Công nghiệp cơ bản (hay công nghiệp nặng): Cuối thị trường bò tót, tương ứng trước khi tới giai đoạn giữ kinh tế hồi phục; Các dấu hiệu: lãi suất giảm mạnh (falling) và cổ phiếu vượt lên.
[7] Các cổ phiếu tư liệu sản xuất (Capital goods): Từ giữa thị trường bò tót đến cuối thị trường bò tót, tương ứng từ đầu giai đoạn kinh tế hồi phục đến giai đoạn giữa kinh tế hồi phục; các dấu hiệu: lãi suất rớt và cổ phiếu vượt lên.
[8] Cổ phiếu vận tải: đầu thị trường bò tót, tương ứng là cuối giai đoạn suy thoái; Tín hiệu: tăng (rising) thất nghiệp và trái phiếu doanh nghiệp tăng (rising corporate bonds).
[9] Năng lượng: đỉnh của thị trường bò tót, tương ứng giữa giai đoạn kinh tế hồi phục; Tín hiêu: tài nguyên lên giá (rising resources), các cổ phiếu giá trị lên giá (rising value stocks), và các trái phiếu liên kết lạm phát lên giá (rising inflation linked bonds).
[10] Tiện ích: ở giữa khoảng từ đầu đến giữa thị trường gấu (between early and mid bear), tương ứng cuối giai đoạn kinh tế hồi phục; Tín hiệu: bất động sản lên giá.
[11] Các kim loại quý: đỉnh của thị trường bò tót, tương ứng giữa giai đoạn kinh tế phục hồi; tín hiệu: các tài nguyên lên giá, các cổ phiếu giá trị lên giá, và các trái phiếu liên kết lạm phát lên giá.
Ngành hàng tiêu dùng không theo chu kỳ (Consumer non-Cyclicals) (1): Hay còn gọi là cổ phiếu phòng thủ, hoạt động tốt trong suy thoái kinh tế do nhu cầu về sản phẩm và dịch vụ trong nhóm này vẫn tiếp diễn bất kể nền kinh tế thế nào. Cổ phiếu không theo chu kỳ đại diện cho những mặt hàng và dịch vụ mà người tiêu dùng và doanh nghiệp không thể không có.
Nếu nền kinh tế đột ngột lao dốc, mọi người vẫn cần những vật dụng thiết yếu. Khi nền kinh tế đang tăng trưởng, các cổ phiếu này có xu hướng bị tụt lại phía sau. Tuy nhiên, trong thời kỳ suy thoái kinh tế, mức tăng ổn định của chúng là cần thiết cho các nhà đầu tư. Đây là những hàng hóa thiết yếu và được coi là một chiến thuật phòng thủ bởi vì các nhà đầu tư vẫn sẽ tạo ra lợi nhuận ngay cả trong một thời kỳ kinh tế ở đáy suy thoái.
